प्रमुख समाचार

मणिपुर भूकम्पको नेपालसँग साइनो


काठमाडौं- भूकम्प मापन केन्द्रले भारतको मणिपुरमा सोमबार बिहान गएको भूकम्प र नेपालमा गइरहेका साना भूकम्पबीच कुनै सम्बन्ध नभएको बताएको छ। मणिपुर भूकम्पको टेक्टोनिक जोन एउटै भए पनि शक्ति सञ्चय र भूकम्प जाने प्रक्रिया फरक भएको केन्द्रले जनाएको छ। केन्द्रका प्रमुख लोकविजय अधिकारीका अनुसार भूकम्प गएको स्थान युरोएसियन र इन्डियन प्लेटो अन्तर्गतकै टेक्टोनिक जोनमा पर्छ। बर्मादेखि अफगानिस्तानबीचको २४ सय किलोमिटर हिमालय शृंखला भूकम्पका लागि सधैं जोखिम क्षेत्र मानिन्छ,’ उनले भने, ‘यी सबै क्षेत्र भूकम्पका दृष्टिले त्यत्तिकै जोखिम मानिन्छन्। यी क्षेत्रमा बारम्बार सानाठूला भूकम्प गइरहेका छन्।’

अधिकारीले प्लेटो तिनै भए पनि शक्ति सञ्चय भएर भूकम्प जाने तरिका भने बेग्लै भएको बताए। ‘नेपालमा इन्डियन प्लेटोले युरोएसियनलाई तलबाट ठेल्छ र शक्ति सञ्चय हुन्छ। भूकम्प त्यही शक्ति निस्केपछि भूकम्प जान्छ। त्यसले उत्तरको भाग तल र दक्षिणको भाग माथि उठ्छ। बर्मामा जाँदा पनि इन्डियनले ठेल्छ र युरोएसियन पनि ठेल्दा त्यो ठाउँमा गाँठो पर्छ। ठेलेको ठाउँको पूर्वको भाग दक्षिण पश्चिमतर्फ धकेलिन्छ र शक्ति सञ्चय हुन्छ। त्यही शक्ति बाहिर निस्किएर भूकम्प जान्छ,’ उनले भने।

अधिकारीका अनुसार आसाम र बर्मा क्षेत्रमा ९ सय वर्षयता ठूलो भूकम्प गएको छैन। ‘त्यो क्षेत्रमा महाभूकम्प (८ म्याग्निच्युडभन्दा माथिको) गएको छैन। त्यसैले त्यो क्षेत्र अझै जोखिममा छ,’ उनले भने।

अधिकारीका अनुसार त्यसो त नेपालको गोरखादेखि पश्चिम र भारतको देहरादुनदेखि पूर्वमा पा”च सय वर्षयता ठूलो भूकम्प गएको छैन। जबकि यस क्षेत्रमा पनि धेरै शक्ति सञ्चयको अनुमान गरिएको छ। ‘सन् १५०५ मा पश्चिम नेपालको बझाङमा ८.५ रिक्टर स्केलको भूकम्प गएको थियो। त्यसयता महाभूकम्प गएको छैन,’ उनले भने। २०३७ सालमा बझाङ ७.३ रिक्टर स्केलको भूकम्प गएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय वैज्ञानिकहरुले यस क्षेत्र भूकम्पका दृष्टिले जोखिमपूर्ण रहेको जनाउँदै आएका छन्।

प्राविधिक भाषामा ६ देखि ७ म्याग्निच्युडलाई शक्तिशाली, ७ देखि ८ लाई ठूलो भूकम्प र आठ माथिकोलाई महाभूकम्प र ५ देखि ६ लाई मध्यम खालको भूकम्प भनिन्छ।

काठमाडौंबाट करिब सात सय किलोमिटर दुरीमा भारतको मणिपुर राज्यको राजधानी इम्फालको २९ किलोमिटर उत्तरपश्चिममा सोमबार बिहान ४ः५० बजे ६.८ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको हो। ‘यो नियमित भूकम्प जाने क्षेत्रमा पर्छ,’ केन्द्रका अर्का भूकम्पविद मुकुन्द भट्टराईले भने, ‘यसअघि पनि यस क्षेत्रमा ठूलासाना भूकम्प गइरहेका छन्।’

उनका अनुसार सन् १९५० र १८९७ मा भारतको आसाममा ठूला भूकम्प गएका थिए। यी भूकम्प ८ म्याग्निच्युडभन्दा ठूला रहेको अनुमान गरिन्छ। यिनले नेपालमा समेत प्रभाव पारेका थिए।

विदेशी सञ्चार माध्यमले सोमबार सा”झसम्म भूकम्पबाट मर्नेको संख्या ९ पुगेको जनाएका छन्। यीमध्ये छ जना भारतमा र तीन जना बंगलादेशमा मरेका छन्। भौतिक पूर्वाधारमा क्षतिसमेत पुगेको छ। सोमबारको भूकम्पको झट्का नेपालका पूर्वी र मध्यका जिल्लाहरुमा समेत महसुस भएको थियो।

गत वैशाख १२ गते गोरखाको बारपाकमा ७.८ रिक्टर स्केलको भूकम्प गएको थियो। त्यसपछि वैशाख २९ गते ६.८ रिक्टर स्केलको भूकम्प दोलखामा गएको थियो। यी दुई ठूला भूकम्पले नेपालमा मर्नेको संख्या करिब ९ हजार पुगेको थियो। झन्डै ९ लाख घर भत्किएका थिए।

‘अहिले पनि चार रिक्टर स्केलभन्दा माथि र तीभन्दा साना झट्का दैनिक ५० हाराहारीमा महसुस भइरहेको छ,’ भट्टराईले भने। सोमबार सा”झ ६ः४७ मा दोलखामा गएको ४.१ रिक्टर स्केलको भूकम्पसहित वैशाख १२ यता चारभन्दा माथिका ४२३ वटा भूकम्प गएको केन्द्रले जनाएको छ।

त्यसो त वैशाख १२ यता टेक्टोनिक जोन (युरोएसियन र इन्डियन प्लेटोको मिलन विन्दु) मै पर्ने ताजिकस्तान, कास्मिर, पाकिस्तानमा पनि ठूला भूकम्प गएका छन्। २०१५ अक्टोबर २६, ८ अक्टोबर र ७ डिसेम्बरमा पाकिस्तान, कास्मिर र ताजिकस्तानमा ठूला भूकम्प गएका थिए। यसमा परेर सयौंले ज्यान गुमाएका छन्।

‘अहिले हाम्रो टेक्टोनिक जोन नै तरंगित भइरहेको छ। सबैतिर सानाठूला भूकम्प गइरहेका छन्,’ भट्टराईले भने। उनका अनुसार नेपाली भूभाग पनि तरंगित छ। साना अनुकम्पनहरु आइरहेका छन्। ffeff15685266334ae0c8dfa22849c6e_L

मङ्ल, पुस २१, २०७२ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डलाई अर्को बज्रपात

भर्खरै पुत्र बियोग ब्यहोरेका माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डलाई थप अर्को पिडा थपिएको छ ।प्रचण्डलाई हालै थपिएको पिडा भने उनकै पत्नि सीता दाहालको कारणले हो । प्रचण्ड पत्नि सीता दाहाल जो जनयुद्धदेखी नै प्रचण्डलाई राजनीतीक परामर्श एवं सुझाव सरसल्लाह दिई जीवन साथीको साथै राजनैतीक सहयात्री बन्दै आएकी...

नेपालका दुई ठुला कम्युनिष्ट घटक नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रबीच एकताको सहमति

काठमाडौँः नेपालका दुई ठुला कम्युनिष्ट घटक नेकपा एमाले र नेकपा माओवादी केन्द्रबीच एकताको सहमति भएको छ । प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवास बालुवाटारमा भएको दुई दलको एकता संयोजक समितिको बैठकले नयाँ पार्टीको नाम नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी राख्ने निर्णय गरेको हो । दुई दलबाट गठित एकता संयोजन समितिको करिब चार...

२००७ साल फागुन ७ गते मुलुकमा प्रजातन्त्र स्थापना भएको सम्झनामा सोमबार काठमाडौंको टुँडिखेलमा विशेष समारोह

काठमाडौं । २००७ साल फागुन ७ गते मुलुकमा प्रजातन्त्र स्थापना भएको सम्झनामा सोमबार काठमाडौंको टुँडिखेलमा विशेष समारोह गरिएको छ ।   सैनिक मञ्च टुँडिखेलमा आयोजित विशेष समारोहमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन, प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, प्रधानन्यायाधीश गोपाल पराजुली, मन्त्रहरु, मुख्यसचिव, संवैधानिक निकायका प्रमुख, सुरक्षा निकायका...

ओलीको निर्देशन : झमझम स्टकोट शैली होइन, दौरा सुरुवाल-साडी चोलोमा आउनुस्

प्रधानमन्त्री एवं एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले पोशाकमा सर्तक हुन सांसदहरुलाई निर्देशन दिएका छन् ।   पार्टी मुख्यालय धुम्बाराहीमा बसेको संसदीय दलको बैठकमा ओलीले पुरुष सांसदहरुलाई दौरा सुरुवाल र महिलालाई साडी चोलो लगाउन निर्देशन दिएका हुन् । ठाउँ र अवस्था अनुसार पहिरन लगाउनुपर्ने भन्दै उनले भने, ‘पूजाआजाहरुमा जाँदा...

शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको मन्त्रिपरिषदको अन्तिम बैठक बसिरहेको छ

फागुन, काठमाडौं । शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको मन्त्रिपरिषदको अन्तिम बैठक बसिरहेको छ । प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिनुअघि देउवाले प्रधानमन्त्री निवास निवास बालुवाटारमा बैठक आह्वान गरेका हुन् । बैठकलगत्तै उनले  देशवासीका नाममा सम्वोधन गर्दै प्रधानमन्त्री पदबाट राजनीनामा दिनेछन् । प्रतिनिधिसभामा बाम गठबन्धनको बहुमत आएकाले अब एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली...

अबको २० दिनमा मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको प्रमुख सुरुङमार्ग निर्माण सकिने

फागुन, काठमाडौं । कुनै अवरोध नआए अबको २० दिनमा मेलम्ची खानेपानी आयोजनाको महत्वपूर्ण काममध्येको प्रमुख सुरुङमार्ग निर्माण सकिने भएको छ ।   सुरुङ छिचोल्न बाँकी रहेको ग्यालथुमदेखि सिन्धुसम्मको नौ किलोमिटरमा आजसम्म २४० मिटरमात्र सुरुङ खन्न बाँकी रहेको छ । अहिले दैनिक १२ मिटर सुरुङ खन्ने काम भइरहेको...