प्रमुख समाचार

मणिपुर भूकम्पको नेपालसँग साइनो


काठमाडौं- भूकम्प मापन केन्द्रले भारतको मणिपुरमा सोमबार बिहान गएको भूकम्प र नेपालमा गइरहेका साना भूकम्पबीच कुनै सम्बन्ध नभएको बताएको छ। मणिपुर भूकम्पको टेक्टोनिक जोन एउटै भए पनि शक्ति सञ्चय र भूकम्प जाने प्रक्रिया फरक भएको केन्द्रले जनाएको छ। केन्द्रका प्रमुख लोकविजय अधिकारीका अनुसार भूकम्प गएको स्थान युरोएसियन र इन्डियन प्लेटो अन्तर्गतकै टेक्टोनिक जोनमा पर्छ। बर्मादेखि अफगानिस्तानबीचको २४ सय किलोमिटर हिमालय शृंखला भूकम्पका लागि सधैं जोखिम क्षेत्र मानिन्छ,’ उनले भने, ‘यी सबै क्षेत्र भूकम्पका दृष्टिले त्यत्तिकै जोखिम मानिन्छन्। यी क्षेत्रमा बारम्बार सानाठूला भूकम्प गइरहेका छन्।’

अधिकारीले प्लेटो तिनै भए पनि शक्ति सञ्चय भएर भूकम्प जाने तरिका भने बेग्लै भएको बताए। ‘नेपालमा इन्डियन प्लेटोले युरोएसियनलाई तलबाट ठेल्छ र शक्ति सञ्चय हुन्छ। भूकम्प त्यही शक्ति निस्केपछि भूकम्प जान्छ। त्यसले उत्तरको भाग तल र दक्षिणको भाग माथि उठ्छ। बर्मामा जाँदा पनि इन्डियनले ठेल्छ र युरोएसियन पनि ठेल्दा त्यो ठाउँमा गाँठो पर्छ। ठेलेको ठाउँको पूर्वको भाग दक्षिण पश्चिमतर्फ धकेलिन्छ र शक्ति सञ्चय हुन्छ। त्यही शक्ति बाहिर निस्किएर भूकम्प जान्छ,’ उनले भने।

अधिकारीका अनुसार आसाम र बर्मा क्षेत्रमा ९ सय वर्षयता ठूलो भूकम्प गएको छैन। ‘त्यो क्षेत्रमा महाभूकम्प (८ म्याग्निच्युडभन्दा माथिको) गएको छैन। त्यसैले त्यो क्षेत्र अझै जोखिममा छ,’ उनले भने।

अधिकारीका अनुसार त्यसो त नेपालको गोरखादेखि पश्चिम र भारतको देहरादुनदेखि पूर्वमा पा”च सय वर्षयता ठूलो भूकम्प गएको छैन। जबकि यस क्षेत्रमा पनि धेरै शक्ति सञ्चयको अनुमान गरिएको छ। ‘सन् १५०५ मा पश्चिम नेपालको बझाङमा ८.५ रिक्टर स्केलको भूकम्प गएको थियो। त्यसयता महाभूकम्प गएको छैन,’ उनले भने। २०३७ सालमा बझाङ ७.३ रिक्टर स्केलको भूकम्प गएको थियो। अन्तर्राष्ट्रिय वैज्ञानिकहरुले यस क्षेत्र भूकम्पका दृष्टिले जोखिमपूर्ण रहेको जनाउँदै आएका छन्।

प्राविधिक भाषामा ६ देखि ७ म्याग्निच्युडलाई शक्तिशाली, ७ देखि ८ लाई ठूलो भूकम्प र आठ माथिकोलाई महाभूकम्प र ५ देखि ६ लाई मध्यम खालको भूकम्प भनिन्छ।

काठमाडौंबाट करिब सात सय किलोमिटर दुरीमा भारतको मणिपुर राज्यको राजधानी इम्फालको २९ किलोमिटर उत्तरपश्चिममा सोमबार बिहान ४ः५० बजे ६.८ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको हो। ‘यो नियमित भूकम्प जाने क्षेत्रमा पर्छ,’ केन्द्रका अर्का भूकम्पविद मुकुन्द भट्टराईले भने, ‘यसअघि पनि यस क्षेत्रमा ठूलासाना भूकम्प गइरहेका छन्।’

उनका अनुसार सन् १९५० र १८९७ मा भारतको आसाममा ठूला भूकम्प गएका थिए। यी भूकम्प ८ म्याग्निच्युडभन्दा ठूला रहेको अनुमान गरिन्छ। यिनले नेपालमा समेत प्रभाव पारेका थिए।

विदेशी सञ्चार माध्यमले सोमबार सा”झसम्म भूकम्पबाट मर्नेको संख्या ९ पुगेको जनाएका छन्। यीमध्ये छ जना भारतमा र तीन जना बंगलादेशमा मरेका छन्। भौतिक पूर्वाधारमा क्षतिसमेत पुगेको छ। सोमबारको भूकम्पको झट्का नेपालका पूर्वी र मध्यका जिल्लाहरुमा समेत महसुस भएको थियो।

गत वैशाख १२ गते गोरखाको बारपाकमा ७.८ रिक्टर स्केलको भूकम्प गएको थियो। त्यसपछि वैशाख २९ गते ६.८ रिक्टर स्केलको भूकम्प दोलखामा गएको थियो। यी दुई ठूला भूकम्पले नेपालमा मर्नेको संख्या करिब ९ हजार पुगेको थियो। झन्डै ९ लाख घर भत्किएका थिए।

‘अहिले पनि चार रिक्टर स्केलभन्दा माथि र तीभन्दा साना झट्का दैनिक ५० हाराहारीमा महसुस भइरहेको छ,’ भट्टराईले भने। सोमबार सा”झ ६ः४७ मा दोलखामा गएको ४.१ रिक्टर स्केलको भूकम्पसहित वैशाख १२ यता चारभन्दा माथिका ४२३ वटा भूकम्प गएको केन्द्रले जनाएको छ।

त्यसो त वैशाख १२ यता टेक्टोनिक जोन (युरोएसियन र इन्डियन प्लेटोको मिलन विन्दु) मै पर्ने ताजिकस्तान, कास्मिर, पाकिस्तानमा पनि ठूला भूकम्प गएका छन्। २०१५ अक्टोबर २६, ८ अक्टोबर र ७ डिसेम्बरमा पाकिस्तान, कास्मिर र ताजिकस्तानमा ठूला भूकम्प गएका थिए। यसमा परेर सयौंले ज्यान गुमाएका छन्।

‘अहिले हाम्रो टेक्टोनिक जोन नै तरंगित भइरहेको छ। सबैतिर सानाठूला भूकम्प गइरहेका छन्,’ भट्टराईले भने। उनका अनुसार नेपाली भूभाग पनि तरंगित छ। साना अनुकम्पनहरु आइरहेका छन्। ffeff15685266334ae0c8dfa22849c6e_L

मङ्ल, पुस २१, २०७२ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

फोटो पत्रकारहरु चन्द्रशेखर कार्की ,नरेन्द्र श्रेष्ठ, प्रकाश माथेमा र बिकाश कार्कीले देखेका र उम्मेदवारको टिकट वितरण गर्दा नदेखेका नेता

यो तस्बिरहरु खिच्न फोटो पत्रकारहरु चन्द्रशेखर कार्की ,नरेन्द्र श्रेष्ठ, प्रकाश माथेमा र बिकाश कार्कीले ज्यान फालेका रे / जसको फोटो मात्र खिच्न पनि हम्मे हम्मे हुन्थो ,आज तिनै नेता किन ओझलमा पत्रकारहरु प्रश्न शोधिरहेका छन् ? अबका दिनहरुमा पनि पावर वाला ,नाताबाद ,कृपाबाद र दहिच्युरेहरुले मात्र अवसर पाउने हुन्...

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी प्रचण्ड निवास लाजिम्पाट पुगेर प्रकाश दाहाललाई श्रद्धाञ्जली दिए

४ मंसिर, काठमाडौं । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी प्रचण्ड निवास लाजिम्पाट पुगेर प्रकाश दाहाललाई श्रद्धाञ्जली दिएकी छन् । उनी सोमबार बिहान साढे ९ बजे लाजिम्पाटस्थित प्रचण्ड निवास पुगेकी थिइन् ।   उनले प्रकाशको तस्वीरमा पुष्पगुच्छा चढाउँदै श्रद्धाञ्जली अर्पण गरेकी थिइन् । साथै शोकाकुल परिवारलाई भेटेर समवेदना व्यक्त गरेको...

प्रचण्डपुत्र प्रकाश दाहालको आइतबार बिहान नर्भिक अस्पतालमा निधन

मंसिर, काठमाडौं । प्रचण्डपुत्र प्रकाश दाहालको निधन भएको छ । पारिवारिक स्रोतका अनुसार आइतबार बिहान नर्भिक अस्पतालमा उनको निधन भएको हो ।   दाहालको निधन भएको औपचारिक घोषणा गरिएको छैन । केहीबेरमा अस्पतालले पत्रकार सम्मेलन गर्दैछ । अस्पतालमा अहिले सुरक्षा अधिकारीहरु तथा सर्वसाधारणको भिड लागेको छ । दाहाललाई आइतबार...

म्यानपावरबाट घुस बटुल्ने डीजी सा’ब अष्ट्रेलिया भाग्न पाएनन्

कात्तिक, काठमाडौं । वैदेशिक रोजगार विभागका महानिर्देशक विश्वराज पाण्डेले एसआरएस म्यानपावरकी सञ्चालिका शुभद्रादेवी बराललाई फोन गरे र भने- ‘तपाईंको काम भयो, मेरा मान्छेलाई बेलुकी भेट्नू ।’   मंगलबार राति ८ बजे अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको विशेष टोलीले विभागका शाखा अधिकृत कृतिबल्लभ पौडेललाई १० लाख रुपैयाँ घुससहित नयाँबानेश्वरको...

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) को औपचारिक भ्रमण गर्नु हुने

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) को अबुधावीका युवराज तथा युएईको सशस्त्र बलका नायब सर्वोच्च कमान्डर शेख महम्मद बिन जाहेद अल नेह्यानको मैत्रीपूर्ण निमन्त्रणामा  कात्तिक २७ देखि ३० गतेसम्म युएईको औपचारिक भ्रमण गर्ने भएकी छन्। कात्तिक २८ गते राष्ट्रपति भण्डारी र युवराज नेह्यानबीच औपचारिक वार्ता...

वाम गठबन्धनको विजय कसैले रोक्न सक्दैनः ओली

 झापा, काँकडभिट्टा ।नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीले आसन्न चुनावमा वाम तथा राष्ट्रवादी शक्तिको विजयलाई कसैले रोक्न नसक्ने बताएका छन् ।   झापा क्षेत्र नं १ को धुलाबारीमा शनिबार आयोजित अगुवा कार्यकर्ता प्रशिक्षण कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै अध्यक्ष ओलीले एमाले र माओवादी केन्द्रबीचको एकताबाट विपक्षी अत्तालिएको बताए ।’नेपालका कम्युनिष्ट...