कृषि

चितवनको कृषि तथा वन बिज्ञान विश्वविद्यालय रामपुरमा बीउ प्रशोधन केन्द्र तथा बीउ परीक्षण प्रयोगशाला


माघ, चितवन । चितवनको कृषि तथा वन बिज्ञान विश्वविद्यालय रामपुरमा बीउ प्रशोधन केन्द्र तथा बीउ परीक्षण प्रयोगशाला सञ्चालनमा आएको छ ।

 

प्रतिघण्टा एक टन बीउ प्रशोधन गर्न सक्ने क्षमता भएको केन्द्र तथा प्रयोगशालाको राष्ट्रिय योजना आयोगका सदस्य डा. गीताभक्त जोशीले सोमबार उदघाटन गरे ।

नेपालमा बीज व्यवस्थापनलाई दीगो प्रभावकारी र गुणस्तरीय बनाउन विश्वविद्यालय भित्र करीब एक करोड लगानीमा प्रशोधन केन्द्र स्थापना गरिएको हो ।

कृषि तथा वनबिज्ञान विश्वविद्यालय, विल एण्ड मेलिन्दा गेट्स फाउण्डेशनको आर्थिक सहयोग, कर्नेल विश्वविद्यालय बेलायतको नेतृत्व तथा सतगुरु म्यानजमेन्ट कन्सल्ट्यान हैदरावादले यसको व्यवस्थापन गर्नेछन् ।

 

किसानको प्रत्यक्ष सहभागितामा गुणस्तरीय बीउ बिजन उत्पादन, प्रशोधन र वितरण गर्ने तथा त्यसबाट किसानहरुलाई प्रत्यक्ष रुपमा फाइदा दिने उद्देश्य राखिएको परियोजना संयोजक प्रा. डा. शारदा थपलियाले जानकारी दिइन् ।

गहुँ, धान, मकैको बीउलाई प्रशोधन तथा गुणस्तरीय जाँच गरिने केन्द्रमा बीउलाई प्रिक्लिर, फाइन क्लिनर, ग्राभिटी सेप्रेटर मार्फत बीउहरुको गुणस्तरीयता छुट्टाउने काम गरिने परियोजना सहसंयोजक उपप्राध्यापक उदितप्रकाश सिग्देलले जानकारी दिए ।

गुणस्तरीय बीउ उत्पादनका लागि विश्वविद्यालयले दक्ष प्राविधिकहरुको सहभागितामा एक सयभन्दा बढी किसानहरुलाई तालिम दिइसकेको छ । अब थप दुई सय किसानहरुलाई गुणस्तरीय बीउ उत्पादन तथा प्रशोधन प्रक्रियाबारे जानकारीमूलक तालिम गराउने योजना रहेको विश्वविद्यालयका रजिष्ट्रार मनराज कोलाक्षपतिले बताए ।

बीउको प्रशोधन पनि त्यसको परीक्षण प्रयोगशालामा गरिने छ । प्रयोगशाला परीक्षण गरेपछि मात्रै विश्वविद्यालयको लोगो लगाएर प्याकेजिङ गरिने छ ।

 

निजीस्तरमा बीउको सामान्य प्रशोधन केन्द्र स्थापना गरेपनि आधुनिक प्रयोगशालासहित बीउको गुरुत्व नै विभाजन गर्ने प्रविधिसहितको मेशिन पहिलोपटक विश्वविद्यालयले भित्राएको दावी छ ।

विश्वविद्यालयले स्थापनाको उद्देश्य मध्येको एक अनुसन्धान तथा प्रचार-प्रसार अन्तर्गत प्रशोधन केन्द्र खोलिएको हो । चितवन र यस वरपरका किसानहरुलाई लक्षित गरी खोलिएको केन्द्रबाट आफूहरुले प्रत्यक्ष लाभ लिने किसानहरुको भनाई छ । भरतपुर-१९ फूलबारीका कृषक कृष्णप्रसाद दवाडीले व्यापारीबाट बीउ किनेर ल्याउँदा किसान मर्कामा परेको भन्दै विश्वविद्यालयको प्रशोधन केन्द्रबाट नै तयार बीउ प्रयोग गर्दा बढी विश्वसनिय हुने बताए ।

अर्का किसान चन्द्रप्रसाद अधिकारीले विश्वविद्यालयले बीउ प्रशोधन केन्द्र तथा आधुनिक प्रयोगशाला सञ्चालनमा ल्याउँदा त्यसको प्रत्यक्ष फाइदा उत्पादन र गुणस्तरमा पर्ने विश्वास ब्यक्त गरे ।

विश्वविद्यालयले प्रशोधन केन्द्रको दीगो व्यवस्थापनका लागि यसलाई स्वायत्त केन्द्रका रुपमा सञ्चालनमा ल्याउने योजना बनाएको परियोजना संयोजक प्रा. डा. शारदा थपलियाले बताइन् ।

‘धेरैजसो परियोजना तथा कार्यक्रमहरु दीगो व्यवस्थापनको अभावमा लथालिङ्ग र भताभुङ्ग हुने गरेका छन्, दाताहरुको पनि चिन्ता यसैमा छ,’ प्रा. डा थपलियाले भनिन्, ‘त्यही कुरालाई मध्यनजर गरेर किसानहरुसँगै सहकार्यमा मूल्य निर्धारण र आत्मनिर्भर बनाउछौँ ।’

मङ्ल, माघ ११, २०७३ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

काभ्रेमा आलुको नयाँ पुस्तका बीउ उत्पादन

चैत ११, काभ्रे : पाँचखालस्थित मसला बाली विकास केन्द्रले विभिन्न जातका आलुको बीउ उत्पादन गरिरहेको छ।   वर्षौंदेखि एउटै जात पुस्तान्तरण गरी आलुखेती गर्दा कम उत्पादन हुने भएपछि नयाँ पुस्ताका बीउ उत्पादन गरिएको केन्द्र प्रमुख युवराज पाण्डेले बताए।   उनले केन्द्रमा आलुको पूर्वमूलबीउ र मूल बीउ उत्पादन गरिरहेको जानकारी दिए।  आलुको...

सातै प्रदेशमा कृषि अनुसन्धान निर्देशनालय स्थापना हुने

भदौ, पोखरा । अब सातै प्रदेशमा कृषि अनुसन्धान निर्देशनालय स्थापना हुने भएको छ । नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषद (नार्क) अन्तर्गत सातै प्रदेशमा निर्देशनालय खोल्ने र प्रत्येक प्रदेशमा हावापानी, वातावरण र माटो सुहाउँदो फरक–फरक अनुसन्धान गरिने भएको हो । नार्कको कार्य प्रणालीलाईसमेत परिवर्तन गर्दै संगठनात्मक पुनर्संरचना गर्न...

बोझो एक परिचय

यो घाटि बसेको निको पार्न, भोक जगाउन र पिनासको उपचार गर्न प्रयोग गरिने सामान्य जडिबुटी हो| यदाकदा यो खानेकुरामा मसलाको रूपमा पनि प्रयोग हुन्छ| जापानी समाजमा यसलाई बीरताको प्रतीकको रूपमा पनि लिइन्छ ( पातको रूप समुराई तरवारको आकारको हुना ले)| यसको स्वाद अलि परपराउने ,...

तिलौराकोट त्यो ऐतिहासिक ठाउँ हो, जहाँ राजा शुद्धोधनले सुनको हलोले खेत जोतेर धान रोप्ने प्रचलन

असार, काठमाडौं । हरेक वर्षजस्तै यस वर्ष पनि १५ असारमा राष्ट्रिय धान दिवस तथा रोपाईं महोत्सव विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदैछ । धान दिवसको अवसरमा कृषिमन्त्री चक्रपाणि खनाल (बलदेव) ले हिलो खेतमा पसेर रोपाइँ गर्नेछन् ।   विगतमा पनि असार १५ मा कृषि मन्त्रीले खेतमा हिलो खेल्दै रोपाइमा...

ऐंसेलुबाट ७० लाख आम्दानी

वसन्तपुर (तेह्रथुम) — जंगलमा पाइने काँडादार वनस्पतिको फल ऐंसेलु बेचेर स्थानीयले एक महिनाको अवधिमा ७० लाख रुपैयाँभन्दा बढी रकम आम्दानी गरेका छन् । जंगलमा टिपेको ऐंसेलु संखुवासभाको टुटेमा खुलेको मकालु वाइन इन्डस्ट्रिजलाई बिक्री गरेर गाउँलेले यति कमाइ गरेका हुन् । पेय पदार्थ ‘वाइन’ बनाउन प्रयोग हुने कच्चा पदार्थ...

साइकलमा च्याउ डुलाउने बाबुराम कार चढ्छन्

फागुन, चितवन । चितवनको कालिका नगरपालिका ३ पदमपुरका बाबुराम केसीले एउटा झुप्रोबाट च्याउ खेती शुरु गरेका थिए । विसं २०५६ मा च्याउ खेती शुरु गरेका केसी अहिले छ कट्ठामा च्याउ लगाउँछन् । पहिल साइकलमा च्याउ डुलाउँथे, अहिले गाडीमा हिँड्छन्  च्याउ बेचेरै जग्गा समेत जोडेका छन्...