अन्तर्वार्ता

हिपहपको विशेषता के हो भने यसमा कुनै बाउन्ड्री छैन । जस्तो लाए पनि हुन्छ, जसरी गाए पनि हुन्छ । पूर्ण स्वच्छन्द ।’


कात्तिक, काठमाडौं । टाउकोमा सेतो स्कार्फ, त्यसमाथि रातो क्याप । गलामा लामो सिक्री । कालो चस्मा । कालो लुज टिसर्ट ।

कम्मरभन्दा अलि तल झरेको भाङ्ग्रो पाइन्ट । पाइन्ट पछाडिको खल्तिमा झुण्ड्याइएको सेतो स्कार्फ । एकातिर नाडीमा सेतो बेन्ड अनि गोडामा ठूलो जुत्ता ।

 

ठ्याक्कै यही हुलियामा भेटिन्छन्, गायक निर्णय श्रेष्ठ अर्थात् एनएसके । उनलाई कहिल्यै कोट, पाइन्ट र पार्टी सुजमा देखिँदैन । फिटिङ जिन्स र स्पोर्टस् सुज या ट्राउजर र ज्याकेटमा पनि उनलाइ भेटिँदैन ।

यो एनएसकेको आफ्नै स्टाइल हो । फेसन स्टाइल । यो शैलीलाई उनले किशोरवयको पूर्वार्द्धबाटै अँगालेका हुन्, जतिबेला उनी अमेरिकामा थिए । बुवा पीएचडीका लागि सपरिवार अमेरिका पुगेका थिए । निर्णय उतै हुर्किए । त्यही बेलादेखि हो, उनी हिपहप देखिन थालेको ।

झट्ट हेर्दा लाग्छ, कस्तो भाङ्ग्रा लुगा । चाहिनेभन्दा लामो टिसर्ट, चाहिनेभन्दा लुज पाइन्ट, चाहिनेभन्दा ठूलो जुत्ता । कस्तो बेढंगको मानिस । तर, जसलाई हिपहपको इतिहास थाहा छैन, उसलाई मात्र यस्तो लाग्नसक्छ ।

हिपहप इतिहास

 

आदिमकालका मानिस रुखको पात/बोक्रा, जीवजन्तुको छाला/प्वाँख लगाउँथे । लाज छोप्न र राम्रो देखिन होइन, गर्मी/जाडो छल्न । प्रतीकुल मौसमबाट ज्यान बचाउन । सभ्यताको विकास हुँदै जाँदा पोशाक लाज ढाक्ने माध्यम बन्यो ।

कृषि युगपछि औद्यागिक युग सुरु भयो । र, टेक्सटाइल कम्पनीहरुले विभिन्न रुप र रंगका कपडा उत्पादन गर्न थाले । पोशाक अब अरुभन्दा भिन्न र आकर्षक देखिने माध्यम बन्यो । विभिन्न धर्म, जाति र समुदायको पहिचानको आधार मात्र होइन, अब पोशाक फेसन नै बन्न पुग्यो ।

फेसन भन्नासाथ विभिन्न बान्कीका लत्ताकपडा या थरिथरिका शैली अपनाएर लगाइने पहिरन भन्ने हामी ठान्छौं । तर, यति मात्र पनि होइन । पहिरन शैलीले अनेक अर्थ र भाव बोकेका हुन्छन् । इतिहास र कथा बोकेका हुन्छन् । यसको गुह्य कुरा बुझ्न अन्त जानुपर्दैन । र्‍यापर एवं हिपहप गायक निर्णय श्रेष्ठलाई नै भेटे पुग्छ ।

‘हिपहपको विशेषता के हो भने यसमा कुनै बाउन्ड्री छैन । जस्तो लाए पनि हुन्छ, जसरी गाए पनि हुन्छ । पूर्ण स्वच्छन्द ।’

एनएसकेले लगाउने हिपहप पहिरनलाई खासमा ‘क्रान्तिकारी स्टाइल’ भन्दा पनि फरक नपर्ला । ‘टोटल फ्रिडम’ अर्थात् स्वच्छन्दताको चाहना अभिव्यक्त गर्ने जागरणकालीन आवाजसँग यसको साइनो जोडिएको छ ।

सन् १९८० को दशकबाटै हिपहप संस्कृति सुरु भएको थियो । त्यो स्वच्छन्दता र विद्रोहको प्रतीक थियो, केवल तन्नेरी-लहड मात्र थिएन । पार्कमा भेला भएका बेरोजगार युवालाई अपि|mकी मूलका अमेरिकी अर्थात् काला जातिहरुले फास्ट बिटमा कविता सुनाउँथे । जुन ‘स्ट्रिट पोइम कल्चर’का रुपमा विकास भयो । यसैलाइ ‘रिदम एन्ड पोइम’ अर्थात् र्‍याप भनियो । जमैकाका बासिन्दा गीतबाट विद्रोहको आवाज ओकल्थे । आफ्ना दुःख, पीडा, अपहेलना र कुण्ठा पोख्थे ।

गीतसँगै नृत्यमार्फत् पनि उनीहरुले आफ्नो भँडास निकाले, त्यसपछि फेसनबाट । उनीहरुको पहिरन स्वच्छन्द हुन्थ्यो, कुनै सूत्र नभएजस्तो । अर्थात् जे, जसरी लगाए पनि हुने । बस्, आफूलाई सहज भए पुग्ने । त्यही पहिरन शैली हिपहप फेसनमा बदलियो । जमैकाका आप्रवासी कुल हर्क नै विश्वका पहिलो र्‍यापर र हिपहपको संस्थापक मानिन्छन् ।
हिपहप फेसन कतिसम्म लोकप्रिय भयो भने यसलाई काला जातिले मात्र होइन, सारा विश्वका युवाले पच्छ्याए । त्यहीमध्येका एक हुन्, निर्णय ।

अमेरिका हुँदा निर्णय संगीतमा रुचि राख्थे । गाउँथे, गितार बजाउँथे । उनमा हिपहप संगीतकै बढी प्रभाव पर्‍यो ।

‘सानैदेखि मन परेको,’ उनले भने, ‘पछि बानी नै पर्‍यो ।’

अर्थपूर्ण गेटअप

निर्णय रातो क्याप लगाउँछन् । यस्ता दुई दर्जनभन्दा बढी क्याप उनको कलेक्सनमा छन् । रातो नै किन त ?

‘यो रगतको प्रतीक हो । यसले गरिब, धनी, कथित तल्लो र माथिल्लो वर्ग सबैको रगत एउटै हुन्छ भन्ने सन्देश दिन्छ,’ निर्णयले भने ।

रातो क्याप पहिरिनुअघि उनी टाउकोमा सेतो स्कार्फ बाँध्छन् । नाडीमा सेतो बेन्ड बाँध्छन् । सेतो अर्थात् शान्तिको प्रतीक ।

गलामा झुन्ड्याइएको लकेट नियाल्ने हो भने त्यसमा चिल र चितुवाको ‘कम्बिनेसन’ छ । चिल जतिसुकै माथि पुगे पनि उसले आफ्नो धरातल बिर्सिंदैन । चितुवाको गति न धेरै तीव्र हुन्छ, न सुस्त, एक समान ।

‘यसबाट चाहिँ म के रिप्रेजेन्ट गर्न चाहन्छु भने हामी जतिसुकै माथि पुगे पनि आफ्नो धरातल भुल्नु हुँदैन,’ निर्णयले भने, ‘साथै हाम्रो गति सधैं एकसमान हुनुपर्छ ।’

उनले लगाउने टिसर्ट र पाइन्टचाहिँ प्रायः कालो हुन्छ, किन नि ?

‘योचाहिँ यत्तिकै,’ उनी हाँसे, ‘मेरो फेवरेट कलर ।’

लुगा लुज अनि ज्यानभन्दा ठूलो लगाउनुको पनि कारण रहेछ ।

‘ठूलो होइन, कम्र्फटेबल,’ उनको तर्क थियो, ‘हिपहपको विशेषता के हो भने यसमा कुनै बाउन्ड्री छैन । जस्तो आफूलाई सहज लाग्छ, त्यस्तै लगाउने हो । लुज पहिरन सजिलो हुन्छ ।’

कम्मरभन्दा मुनि पाइन्ट लगाउनुको अर्थ पनि हामीले खोज्यौं । निर्णय एकछिन मज्जाले हाँसे । र, हाँसो मत्थर भएपछि भने, ‘हिपहप कल्चर नै हो यो । त्यसबेला जेलमा बस्दा काला जातिहरु दुब्लाउँदै जान्थे । त्यसकारण उनीहरुको शरीरभन्दा लुगाको आकार ठूलो हुन्थ्यो, पाइन्ट, कम्मरभन्दा तल हुन्थ्यो । पछि त्यही फेसन बन्यो ।’

गाडीभित्रै दराज

हामीले निर्णयलाई अर्का पप गायक प्रशान्त ‘मिस्ट’को निवासमा भेटेका थियौं ।

‘गाडीमा हेर्नुहोस् त, उसको लुगा, जुत्ता, टोपी, स्कार्फ सबै त्यही हुन्छ । हिँड्दा अर्कै, गाडीमा अर्कै प्रयोग गर्छ,’ प्रशान्तले यसो भन्दा निर्णय अलि लजाएझैं गरेर हाँसे ।

हामी पार्किङ लटमा पुग्यौं । र, निर्णयको निख्खर रातो कार, सेभरलेट एभिआको खानतलासी गर्न थाल्यौं । नभन्दै त्यहाँ २/४ जोर जुत्ता, २/४ जोर जिन्स र टिसर्ट भेटिए । २/४ थान स्कार्फ, बेन्ड र आधा दर्जन क्याप र केही थान सनग्लास पनि फेला परे ।

 

पछाडि डिक्कीमा केही पहिरन प्याकिङ गरिएका थिए, एक पटक पनि नलगाएका । यस्तो लाग्थ्यो, उनको गाडी नै लत्ताकपडाको दोकान हो ।

‘उसलाई मनपर्ने लुगा देख्नै हुन्न, गाडी रोकेर किनिहाल्छ,’ प्रशान्तले भने ।

सपिङका लागि निर्णय दरबारमार्गका ब्रान्डेड पसल चाहर्दैनन् । न कुनै निश्चित सपिङ डेस्टिनेसन नै छ । फुटपाथमा होस् वा सपिङ मल, आफूलाई सुहाउँदो र मनपर्ने लुगा जहाँ भेट्यो, उठाइहाल्छन् ।

निर्णय गाडी कुदाउँदा स्पोर्टस् सुज लगाउँदा रहेछन् । जब गाडीबाट ओर्लिन्छन्, उनको गोडाको जुत्ता फेरिन्छ । क्याप फेरिन्छ । सनग्लास पनि फेरिन्छ । मौका मिल्यो भने टिसर्ट पनि फेरिन्छ । गज्जब रहेछ, उनको बानी ।

‘म नेपाली’

‘म नेपाली, हामी नेपाली’

निर्णयले करिअरको पूर्वार्द्धमै यो गीतबाट वाहवाही बटुले । त्यसबेला उनको हुलिया धेरैलाई ‘बिचित्र’को लाग्थ्यो । हेर्दा अर्कै लोकको मान्छेजस्तो तर गीत ‘म नेपाली ।’ शब्द मात्र होइन, गीतको भाका र पृष्ठभूमिको वाद्ययन्त्र पनि ‘टिपिकल नेपाली’ ।

हिपहप संगीत नै हो उनले गाएको । तर, मौलिक नेपाली स्वाद मिसाइएको । हिपहपको विशेषता के रहेछ भने यसलाई जसले, जसरी ‘मोडिफाइ’ गरेपनि हुने । निर्णयले हिपहप संगीतलाई नेपाली सुर र धुनमा ढाले । गीत चल्यो । सुपरहिट भयो ।

हिपहप डान्स पनि अहिले मोडिफाइ भएको छ । यसमा जिम्न्यास्टिक पनि मिसिएर ‘बी-बोइङ’ बनेको छ । म्युजिकमा पनि र्‍याप, पप घुसेको छ ।

‘हिपहप पपुलर हुनुको कारण यही हो,’ उनले थपे, ‘जसले, जसरी लगाए पनि भयो, जसरी गाए पनि भयो, जसरी नाचे पनि भयो । यसमा कुनै बाउन्ड्री छैन ।’

निर्णयलाई कहिल्यै कोट, पाइन्ट र पार्टी सुजमा देखिँदैन । यो एनएसकेको आफ्नै स्टाइल हो ।

दौरा सुरुवालमा फिट

‘निर्णय दी एनएसके’ भन्नासाथ हिपहप गेटअपमा एउटा तन्नेरी गायक हाम्रो स्मृतिमा आउँछ । उनले फिटिङ जिन्स र टिसर्ट लगाए भने कस्तो देखिएला ? कोट, पाइन्ट र टाईमा उनी कस्ता देखिलान् ?

हाम्रो जिज्ञासाको जवाफअघि नै निर्णयको हाँसो फुत्कियो ।

‘त्यस्तो लुगा मैले खासमा लगाएकै छैन । लगाउन कम्र्फटेबल पनि लाग्दैन । सुट त छ तर एकाध पटक मात्र प्रयोग गरियो होला,’ उनले भने ।

बरु, उनी दौरा सुरुवालमा ठाँटिएका छन् । दौरा सुरुवाल उनलाई सुहाउँदो लाग्छ र पि्रय पनि ।

मङ्ल, कार्तिक ७, २०७४ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

‘केपी ओली उधारो भाका राख्छन्, वचन पूरा गर्दैनन्’– राधाकृष्ण मैनाली

माघ, काठमाडौं । नेकपा एमालेका पुराना नेता राधाकृष्ण मैनाली झापा आन्दोलन हुँदै तत्कालीन नेकपा मालेका जन्मदाता हुन् । वामपन्थी नेता मैनालीसँग दुईवटा पार्टी एकताका तीतामीठा अनुभव छन्ः एक- ०४७ साल चैतमा माले र मार्क्सवादीलाई मिसाएर नेकपा एमाले जन्माउँदाको  मीठो अनुभव । अनि दोस्रो -०५६ को...

कार्ल मार्क्सको दुर्लभ अन्तर्वार्ता, भने – “आजसम्म कुनै पनि महान् आन्दोलन विनारक्तपान भएको छैन”

सन् १८७९ मा अमेरिकी रिपब्लिकनहरुको अखबार ‘शिकागो ट्रिब्युन’ का एक सम्वाददाताले कार्ल मार्क्ससँग उनको लण्डनस्थित आफ्नै घरमा अन्तर्वार्ता लिए । धेरै वर्षसम्म ‘ट्रिब्युन’ समाजवाद र उदीयमान ट्रेड युनियनहरु दुबैको भावनात्मक झड्काको बिस्फोटन बनेको थियो (तिनीहरु समान ठानिएका र हरेक रचनाले मार्क्सलाई विश्व षडयन्त्रको मास्टरमाइन्डको रुपमा स्थिर रुपले चरितार्थ गर्यो ।)...

एकतामा दुबै अध्यक्ष सकारात्मक हुनहुन्छ, भोलिदेखि धेरै कुरा स्पष्ट हुन्छ: नारायणकाजी

छिट्टै पार्टी एकता गर्ने भन्दै एउटै घोषणापत्र बनाई प्रदेश र प्रतिनिधि सभाको चुनाव लडेका दुई वाम पार्टीहरु एमाले र माओवादी केन्द्रबीचको एकता प्रक्रियामा पछिल्लो समय केही आशंका उब्जिएको छ। दुई पार्टीको एकता संयोजन समितिको बैठक बस्न सकेको छैन। पार्टी नेतृत्व र सरकार गठनका विषयमा पनि दुई...

केपी ओली अशल शासक र भारतका असल मित्र हुन्- रञ्जित राय

पुस, काठमाडौं । नेपालका लागि भारतीय पूर्वराजदूत रञ्जित रायले नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको प्रशंसा गर्दै उनी भारतका असल मित्र एवं नेपालका अशल शासक भएको बताएका छन् ।   भारतीय पत्रिका दि वायरका लागि भारतीय पत्रकार माया मिरचाँदनीले लिएको भिडियो अन्तरवार्तामा पूर्वराजदूत रायले ओलीको मुक्तकण्ठले प्रश्ंसा...

‘शेरबहादुरले विश्राम नलिए म हस्तक्षेप गर्छु’

मंसिर, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका युवा नेता एवं सांसद गगन थापाले शेरबहादुर देउवालाई स्वेच्छाले पार्टी सभापतिबाट विश्राम लिन र केन्द्रीय सदस्यमात्रै भएर बस्न आग्रह गरेका छन् । स्वेच्छाले जिम्मेवारी त्याग नगरे साथीहरुसँग मिलेर पार्टीभित्र हस्तक्षेप गरिने थापाले चुनौतीसमेत दिएका छन् । अनलाइनखबरसँगको विशेष अन्तरवार्तामा सांसद थापाले...

यौनिक अल्पसंख्य समुदायकी एकमात्र उम्मेदवार पिंकी

मंसिर, काठमाडौं । गुन्युचोलीमा सजिएकी युवतीको तस्वीर डा. बाबुराम भट्टराईकै ब्यानरको एक छेउमा देखिन्छ ।सडकमा यी युवती पनि अन्य उम्मेदवारहरुजस्तै माला र खादा लगाएर भोट माग्न व्यस्त भइन् । तर, यिनी महिला उम्मेदवार होइनन् र पुरुष उम्मेदवार पनि होइनन् ।   चुनावमा उनको एजेण्डा नै यस्तो रहेछ...