अर्थ

गत वर्ष बैंकहरुमा देखिएको कर्जा योग्य लगानी अभाव समस्या भदौसम्मं कायम


कात्तिक, काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०७३/७५ को पहिलो त्रैमासमा सञ्चालनमा रहेका २८ वाणिज्य बैंकमध्ये ११ वटाको नाफा घटेको छ ।

 

गत वर्ष बैंकहरुमा देखिएको कर्जा योग्य लगानी अभाव समस्या भदौसम्मं कायम रहँदा यसको प्रभाव बैंकहरुको नाफामा पारेको हो ।

‘बैंकहरुले उच्च लागतमा निक्षेप लिनुपर्ने अवस्था आएपछि कर्जाको आधार व्याजदर बढ्यो तर त्यो वृद्धिको लागत बैंकहरुले नै उठाउनुपर्यो, तीव्र प्रतिस्पर्धाको कारण ग्राहकमा भार पारिएन,’ सानिमा बैंकका प्रमूख कार्यकारी अधिकृत भुवन दाहालले भने ।

दाहालका अनुसार भदौं यता कर्जा लगानी बढेकोले बैंकहरुको आम्दानीमा सुधार हुनसक्ने देखिएको भएपनि बैंकहरुले कर्जाको व्याजदर कम गर्न थालिरहेकाले आगामी दिनमा कस्तो अवस्था देखिनेछ तत्काल भन्न सकिदैन् ।

२६ वटा बैंकको वित्तीय विवरण प्रकाशित भएकोमा कुल नाफा ८ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ पुगेको हो । नाफामा ६.२८ प्रतिशतको वृद्धि भएको हो । गत आवमा यस्तो नाफा ८ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ नाफा रहेको थियो ।

गत वर्ष बैंकहरुको पूँजीको लागत औसत ३ प्रतिशतको हाराहारीमा रहेकोमा यसपटक बढेर ६ प्रतिशतमा रहेको छ ।

आधारदर भन्दा कममा लगानी गर्दै बैंक

बैंकहरुको प्रकाशित वित्तीय विवरण हेर्ने हो भने कर्जा लगानी गर्न लिइने आधार व्याज दर पछिल्लो समय उच्च बढेको छ । राष्ट्र बैंकले आधार दरभन्दा कममा कर्जा लगानी गर्न बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई निर्देशन समेत दिएको छ । बैंकले उठाइरहेको निक्षेप पूँजीको लागत बढ्दा आधार दर पनि वृद्धि भइरहेको छ । यद्यपी कतिपय बैंकहरुले भने अझै आधार दरभन्दा कम व्याजमा कर्जा दिएर बैंकिङ अभ्यासमा असन्तुलन समेत ल्याइरहेका छन् ।

‘हामीले हालै पनि संघको बैठकमा केही बैंकहरुलाई सुध्रन भनेका छौं, तर सुध्रने छाँटकाँट ती बैंकहरुले देखाएका छैनन्, यसले पोहोर जस्तै असन्तुलन ल्याउने खतरा बढेको छ,’ नेपाल बैंकर्स एशोसिएशनका सल्लाहकार तथा हिमालयन बैंकका प्रमूख कार्यकारी अधिकृत अशोक शमसेर जंग बहादुर राणाले बताए ।

गत बर्ष केही बैंकहरुले आक्रामक रुपमा राष्ट्र बैंकले तोकेको सीमाभन्दा बढि लगानी विस्तार गर्ने र पूँजी जुटाउन संस्थागत निक्षेपकर्ताहरुलाई बढिभन्दा बढि व्याजदर दिने गर्न थालेपछि बैंकिङ असन्तुलन देखिएको थियो ।

अहिले नै पनि बैंकहरुको निक्षेपको तुलनामा कर्जा लगानी उच्चले वृद्धि भइरहेको देखिएको छ । बैंकहरुको निक्षेपको वृद्धिदर औसतमा १७ प्रतिशत रहदा कर्जा लगानी भने २२ प्रतिशतले बढेको छ । निक्षेप संकलन २० खर्ब ९२ अर्ब रहेको छ भने कर्जा लगानी १६ खर्ब ७४ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ ।

निक्षेपसंगको आधारमा मात्रै हेर्ने हो भने औसतमा ८३ प्रतिशत रहेको छ । केही बैंकहरको भने यो अनुपात ९० देखि ९१ प्रतिशतसम्म पुगेको छ । हुनत ः प्राथमिक पूँजी र निक्षेपको तुलनामा भने कर्जा लगानी राष्ट्र बैंकले तोकेको सीमा (८० प्रतिशत) मुनि नै रहेको छ । तर, धेरै बैंकहरुले सहज रुपमा (आक्रामक भएर) कर्जा लगानी गर्न सक्ने अवस्था छैन् ।

चुक्ता पूँजी बढ्दा, मुनाफा गर्नुपर्ने दबाब कायमै

दुई वर्षअघि २ अर्बको चुक्ता पूँजीलाई बढाएर ८ अर्ब पुर्याउन राष्ट्र बैंकले जारी गरेको निर्देशन बैंकहरुले ‘लगभग’ समयमै परिपालन गरे ।  बैंकहरुले यो अवधिमा ४८ प्रतिशत अर्थात् ६१ अर्ब रुपैयाँले पूँजी बढाएका छन् । पूँजी बढेपछि बैंकहरुको सम्पत्ति (नेटवर्थ) मा ४१ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । तर, त्यस अनुसारको प्रतिफल वृद्धि हुन सकेको छैन् ।

पूँजी लगानी गरेर प्रतिफल बढ्न केही समय लाग्छ नै । अझ निक्षेपको बिस्तार सुस्त र कर्जाको व्याजदरमा संस्थाहरुबीच उच्च प्रतिस्पर्धा भइरहेकोले प्रतिफलमा प्रभाव पर्छ । तर बैंकको सञ्चालक समितिको दबाब प्रतिफल वृद्धिमा नै रहने गरेकोले पनि समस्या रहेको राणाले बताए ।

‘एक त बैंकहरुले हकप्रद र बोनसबाटै पूँजी बढाए, लगानी अनुसारको प्रतिफलको लागि सञ्चालक समितिबाट दबाब छ, यही कारण बैंकरहरुले गल्ति सुधार्न सकेका छैनन्,’राणाले बताए, ‘राष्ट्र बैंकले संस्थागत सुशासनमा अझै नियमन गर्न पर्ने देखिएको छ ।’  हाल बैंकहरुको सेयरमा प्रतिफल (आरओइ) औसतमा ११ प्रतिशत रहेको छ । गत वर्ष यो दर औसतमा २० प्रतिशत रहेको थियो ।

शुक्र, कार्तिक २४, २०७४ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

काठमाडौंको व्यापारिक केन्द्र ठमेलमा केही वर्षयता चिनियाँ व्यापारीहरु बाक्लिए

 मंसिर, काठमाडौं । ठमेलका पश्मीना व्यापारी महेन्द्र पाण्डे पसल राम्रै चलिरहँदा पनि त्रासमा छन् । घरबहालको सम्झौता अवधि थप्ने दिन नजिकिँदै गर्दा उनलाई व्यापारबाट पलायन हुनुपर्ने चिन्ताले निद्रा हराएको छ । उनको निद हरण हुने कारण हो, चिनियाँहरुले ठमेलमा फैलाउँदै लगेको व्यापारिक राज । काठमाडौंको व्यापारिक...

नेपालबाट राँगाको मासुु तेस्रो मुलुक हुँदै चीनमा

असोज, काठमाडौं । नेपालमा विदेशबाट आयातको तुलनामा निर्यातजन्य वस्तु त्यसै पनि कम छन् । निर्यात भइरहेका वस्तुको परिमाण पनि घट्दै गएको छ ।   त्यसैमा पर्छ, भैंसी तथा राँगाको मासु पनि । मासुको उक्त परिकारको चीनमा अत्यधिक माग छ । तर, त्यो सीधा नभई तेस्रो मुलुक हुँदै...

अनुगमन थालेपछि दरबारमार्गका पसल बन्द !

भदौ, काठमाडौं । बुधबार दिउँसो करिब १ बजे आपूर्ति व्यवस्थापन विभाग तथा उपभोक्ताहित संरक्षण विभागको नेतृत्वमा चार टोली अनुगमनका लागि तयार भए । त्यसमध्ये श्रीराम अधिकारीले नेतृत्व गरेको टोली दरबारमार्ग लाग्यो । सँगै मोहन पुडासैनी संलग्न रहेको टोली पनि क्रियाशील भयो । सुरुमा विभागको अनुगमन निरीक्षक...

नेपालको इतिहासमै पहिलोपटक धेरै सुन बरामद

भदौ, काठमाडौं । काठमाडौंको क्षेत्रपाटीबाट ८८ किलो सुनसहित प्रहरीले एक जनालाई पक्राउ गरेको छ । गाडी पार्किङ गर्ने स्थानमा सुन रहेको सूचना पाएपछि प्रहरीले गएराति १० बजेदेखि नै निगरानी राखेको थियो । सोमबार बिहान चालक आएर गाडी स्टार्ट गर्नासाथ प्रहरी पुगेर नियन्त्रणमा लिएको थियो । स्ट्रोेम...

‘नेटवर्क मार्केटिङ’ लाई घुमाउरो बाटोबाट ब्युँताउने प्रयासमा सरकार

भदौ, काठमाडौं । सात वर्षअघि प्रतिबन्ध लगाइएको ‘नेटवर्क मार्केटिङ’ लाई घुमाउरो बाटोबाट ब्युँताउने प्रयासमा सरकार आफैं लागेको छ । वाणिज्यमन्त्री मीनबहादुर विश्वकर्माले वस्तुको प्रत्यक्ष बिक्री–व्यवस्थापन तथा नियमन विधेयक, २०७४ संसदमा पेस गरेपछि सरकारी प्रयास सतहमा आएको हो । ‘नेटवर्क मार्केटिङ’का नाममा वस्तु तथा सेवाको प्रत्यक्ष बिक्री...

विमानस्थलबाट पछिल्लो समय प्रहरीकै मिलेमतोमा सुन तस्करी भइरहेको खुलासा

साउन, काठमाडौं । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट पछिल्लो समय प्रहरीकै मिलेमतोमा सुन तस्करी भइरहेको खुलासा भएको छ । प्रहरीले सशस्त्र प्रहरीका सइसहित तीनजनालाई दुई किलो सुनसहित पक्राउ गरेपछि यो रहस्य खुलेको हो । विमानस्थलमा खटिएको प्रहरी टोलीले सोमबार सशस्त्रका सइ सञ्जीव मानन्धरसहितलाई पक्राउ गरेको छ । मानन्धर...