विचार

नेताहरु सुखभोगमा लागे । जनताको अवस्था पहिले जहाँ थियो, त्यसमा अहिले पनि खासै सुधार आउन सकेको छैन ।


 फागुन, काठमाडौं । ‘सत्ता बन्दुकको नालबाट जन्मिन्छ’ भन्ने आदर्शसहित ०५२ साल फागुन १ गते माओवादीले तत्कालीन सरकारविरुद्ध सशस्त्र युद्ध सुरु गरेको थियो । रुकुमको राडिज्यूला प्रहरीचौकी, रोल्पाको होलेरी प्रहरीचौकी, सिन्धुलीको सिन्धुलीगढी प्रहरीचौकी र गोरखाको च्याङ्लीस्थित कृषि विकास बैंकको कार्यालयमा एकसाथ आक्रमण गरेर ‘जनयुद्ध’ सुरु भएको घोषणा गरिएको थियो ।

 

जनयुद्ध सुरु भएको जानकारी दिन पोस्टरहरु ठाउँठाउँमा टाँसियो । ‘जनयुद्धको बाटोमा अघि बढौं’ लेखिएको पोस्टरले धेरैको ध्यान खिच्यो । सैनिक पोशाक लगाएको, कम्मरमा खुकरी भिरेको, एक हातको मुठ्ठी कसेर अर्को हातले बन्दुक उठाएको युवक र युवतीको तस्वीर अंकित जनयुद्धकै पहिलो पोस्टर हो ।

जब जनयुद्ध दिवस आउँछ, त्यही पोस्टर सामाजिक सञ्जालमा छ्यापछ्याप्ती राख्दै शुभकामना बाँडिरहेको देखिन्छ । तर, यो पोस्टर कसले डिजाइन गर्‍यो भन्ने कुरा माओवादीकै धेरै नेता-कार्यकर्ताहरुलाई थाहा छैन । ती व्यक्ति हुन्, चितवन नारायणगढका रामचन्द्र (आरसी) पिया ।

जनयुद्धको जगमा टेकेर माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड दुई-दुई पटक प्रधानमन्त्री बनिसके । तर, जनयुद्धलाई उत्कर्समा पुर्‍याउने काममा जग हालेका पिया भने यतिबेला गुमनामजस्तै छन् । शिक्षण पेशामा आवद्ध पियाले पोस्टर डिजाइन गर्दाको क्षण जनयुद्ध दिवसकै दिन अनलाइनखबरसँग शेयर गरेका छन् ।

म माओवादीको समर्थक थिएँ । पार्टीको ठोस जिम्मेवारी कुनै थिएन । तर, मैले पहिलेदेखि नै जनादेश पत्रिकामा कार्टुन बनाउँथे । कार्टुनहरु छापिन्थे पनि । गुणराज लोहनी, विष्णु सापकोटा र म मिलेर चितवनबाट ‘नव सिर्जना’ भन्ने पत्रिका पनि निकाल्थ्यौं ।

गुणराज सर त मेरो साथी नै हुनुहुन्थ्यो । कृष्णसेन इच्छुक, गोविन्द आचार्यहरुसँग पनि चिनजान थियो । ०५२ साल फागुन १ गते जनयुद्ध सुरु हुन्छ, भन्ने हल्ला गाइँगुइँ सुनेको थिएँ ।

एकदिन गुणराज सरले अब जनयुद्ध सुरु हुने भयो, त्यसको प्रचारको लागि पोस्टर बनाउनुपर्‍यो भन्नुभयो । उहाँ माओवादीको कुन पदमा हुनुहुन्थ्यो थाहा थिएन । त्यतिबेला सबै गोप्य राखिन्थ्यो । त्यसैले पद खुलाउने कुरा पनि भएन, सोध्ने कुरा पनि भएन ।

मैले ‘पोस्टरको मेन कन्सेप्ट के हो’ भनेर सोधें । उहाँले ‘जनताले विद्रोह गरेको भाव’ पोस्टरमा आउनुपर्‍यो, भन्नुभयो । त्यही हिसाबले मोटामोटी डिजाइन गरेर मैले दिएँ । नारायणगढ बजारमा रहेको मेरो घरमै बसेर मैले रंगीन पोस्टर डिजाइन गरेको थिएँ । त्यो डिजाइन गर्न मलाई तीन दिन लाग्यो ।

पोस्टर बनाएर गुणराज सरलाई देखाएँ । उहाँले मन पराउनुभयो । ‘मलाई त मन पर्‍यो, अब पार्टीको माथिल्लो निकायमा देखाउँछु’ भनेर त्यो डिजाइन लगेर जानुभयो । पछि माथिबाट पनि ‘ओके भयो’ भनेर मलाई खबर गर्नुभयो ।

पोस्टर कहाँ छापियो थाहा छैन । जनयुद्ध सुरु भएपछि मैले डिजाइन गरेको त्यो पोस्टर जताततै टाँसिएको देखें । एकदम खुसी लाग्यो । जनताको विद्रोहमा थोरै भए पनि योगदान गर्न पाएँ भनेर खुसी लाग्यो । मलाई चिनेकाहरुले मेरो कामको प्रशंसा गर्नुभयो । त्यसपछि पनि जनयुद्धका एक-दुईवटा पोस्टर डिजाइन गरें ।

पोस्टर कसले बनायो भनेर लिक भएन । पोस्टर डिजाइन गर्ने मान्छे को होला भनेर पत्ता लगाउन सुरक्षाकर्मीहरुबाट कोसिस भइरहेको छ भन्ने सुनेको थिएँ । त्यतिबेला अलि सतर्क हुनुपर्‍यो । तर, टिचिङ पेशा छाडिहाल्ने अवस्था थिएन । ०४९ सालदेखि नै मैले वीरेन्द्र क्याम्पसमा पढाइरहेको थिएँ । अहिले पनि वीरेन्द्र क्याम्पसको ब्याचलर लेभलमा विज्ञान विषय (जुलोजी) पढाइरहेको छु ।

जनयुद्ध सुरु भएपछि मेरा साथीहरु पक्राउ पनि परे । तर, कसैले पनि मैले पोस्टर डिजाइन गरेको भन्ने कुरा एक्सपोज भएन । अहिले पनि माओवादीका धेरै नेता-कार्यकर्ताहरुलाई जनयुद्धको पहिलो पोस्टरको डिजाइनर को हो भन्ने थाहा छैन होला ।

त्यतिबेला जनयुद्धको माहोल, जनयुद्धको उत्साह नै बेग्लै थियो । देशका लागि केही गर्नुपर्छ, जनताका लागि केही गर्नुपर्छ भन्ने कुरा भित्रैबाट आउँथ्यो । पार्टीले नयाँ काम सुरु गर्दैछ भन्ने थाहा पाएपछि बेग्लै उत्साह हुन्थ्यो । मैले पनि निकै मन लगाएर जनयुद्धको पहिलो पोस्टरको डिजाइन गरेको थिएँ ।

तर, माओवादीको अहिलेको अवस्था देख्दा दुःख लाग्छ । जनयुद्ध जनताको लेभलबाट जनताले नै गरेको विद्रोह हो, नेताहरुले होइन । तर, अहिले नेतृत्वले सही मार्गमा लैजान सकेन । पार्टी पनि टुटफुट भयो । पार्टीका सबै नेता-कार्यकर्ता, समर्थकहरु निराश छन् । नेताहरुले देश र जनताका लागि सोच्नुपर्थ्यो, तर सोचेनन् । जनताको समस्या के हो भनेर बुझेनन् ।

जनताका समस्या समाधान गर्नुभन्दा व्यक्तिगत समस्या समाधानमा केन्द्रित भए । नेताहरु सुखभोगमा लागे । जनताको अवस्था पहिले जहाँ थियो, त्यसमा अहिले पनि खासै सुधार आउन सकेको छैन ।

जनयुद्धमा रगत बगाउनेहरुका परिवार, वेपत्ता भएकाहरुको परिवार, घाइते अपाङ्गहरुले आफूहरुको उचित मूल्यांकन पार्टीले नगरेको गुनासो गरिरहेका छन् । पार्टीका समस्या समाधान गर्न र जनयुद्धको बेलाको जस्तै उत्साह फेरि ल्याउन नेताहरुले पहल गर्नुपर्छ । किनभने यो काम असम्भव छैन जस्तो लाग्छ । मुख्य कुरा विचार हो । नेताहरुको विचार सही भयो भने पार्टीमा नयाँ जीवन ल्याउन सकिन्छ ।

मङ्ल, फाल्गुन १, २०७४ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

वाम एकताबाट लोकतन्त्रको अपहरण हुन्छ कि भन्ने कांग्रेसको जुन आशंका छ, त्यो व्यर्थ देखिन्छ

जनताको बहुदलीय जनवाद र एक्काइसौं शताब्दीको जनवादपक्षधर प्रमुख कम्युनिस्ट पार्टीबीच चुनावी तालमेल तथा पार्टी एकीकरणले नेपालको राजनीतिक तहमा आठ रेक्टरको भूकम्प सिर्जना गरेको छ। एमाले र माओवादी केन्द्रले उपर्युक्त दुवै सिद्धान्तको प्रतिपादन परिस्थितिको ठोस विश्लेषण गरेरै गरेका हुन्। एमालेका तत्कालीन महासचिव मदन भण्डारीले समग्र कम्युनिस्ट आन्दोलनको...

को हुन् एमाले-माओवादी एकताका सूत्रधार ?

असोज, काठमाडौं । ०६४ सालको संविधानसभा निर्वाचनबाट माओवादी ठूलो मतान्तरसहित मुलुकको पहिलो दल बनेपछि प्रचण्डले आन्तरिक भेलाहरुमा भनेका थिए, अब सके एमालेलाई निल्ने नत्र ऊसँग मिल्ने नीतिअनुरुप नेपालमा एउटै कम्युनिस्ट केन्द्र बनाउनुपर्छ ।   ‘सके मिल्ने नसके निल्ने’ नीति कुनैबेला माओवादीले लियो भने त्यही नीति एमालेले ०७०...

२५ वर्षको तथ्यांकः मधेसमा कम्युनिष्ट बढ्दै, कांग्रेस घट्दै

दुई नम्बर प्रदेशको भूभागअन्तरगत रहेको नेपालको मधेस नेपाली कांग्रेसको आधार क्षेत्र हो कि कम्युनिष्टहरुको ? वा यो प्रदेश क्षेत्रीय-जातीय पार्टीहरुको आधार क्षेत्र हो ? आउनुहोस् यस विषयमा ०४८ साल यताको करिब २६ वर्षको इतिहास खोतलौं- हुन त मधेसमा कांग्रेस र कम्युनिष्टहरुको जनाधारको चर्चा गर्दा ०४८ सालभन्दा...

प्रचण्डले सपना देखेको हुनसक्छ, पार्टी एकता सम्भव छैनः बाबुराम

 साउन, काठमाडौं । नयाँ शक्ति पार्टी नेपालका संयोजक डा. बाबुराम भट्टराईले पार्टी एकताबारे माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष प्रचण्डसँग कुनै सम्वाद नभएको बताएका छन् । माओवादीसँग तत्काल पार्टी एकताको कुनै सम्भावना नरहेको समेत उनले बताए । पार्टीको संघीय परिषद् बैठकका निर्णयहरु सार्वजनिक गर्न शुक्रबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा सञ्चारकर्मीसँग...

गोर्खाल्याण्ड: नकोरिएको इतिहास

प्रसिद्ध राजनीतिज्ञ नेलसन मण्डेलाले भनेका छन्-  ‘इफ यू स्पिक टु अ म्यान इन अ ल्याङ्वेज ही अन्डरस्ट्यान्डस, इट गोज् टु हिज माइन्ड बट इफ यू स्पिक इन हिज ल्याङ्वेज इट गोज टु हिज हर्ट  अर्थात् , यदि कसैसँग उसले बुझ्ने भाषामा कुरा गर्नुभयो भने त्यो...

नेता रामचन्द्र पौडेलले प्रधानमन्त्री किन र केका लागि हुने भन्ने प्रश्न गरे

जेठ, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको कार्यसम्पादन समितिको बैठकमा नेता रामचन्द्र पौडेलले प्रधानमन्त्री किन र केका लागि हुने भन्ने प्रश्न गरेका छन् । निकै भावुकरुपमा प्रस्तुत भएका पौडेलले नेतृत्वको गलत निर्णयका कारण पार्टी स्थानीय तह चुनावमा पराजित भएको जिम्मा कसले लिने, संगठन कसले र कसरी चलाउने भन्ने...