इतिहास परको कुरा

ल्हासा पासा सरस्वती गुफामा ध्यान गर्ने लामा मिलारेपा र नालाको फिरफिरे

-रत्नप्रसाद अनामणि श्रेष्ठ ,नाला ,काभ्रे


एघारौ शताब्दीमा तिब्बतमा एक बालकको जन्म भएको थियो। उक्त बालकको नाम मिलारेपा राखेको थियो ।  मिलारेपा ७ बर्षको हुदा उसको बुवाको देहावसान भयो।  काकाका परिवारले सबै सम्पति लिएको हुदा मिलारेपाको बहिनि र उ खुब दुखमा परे।  आफ्ना काकासंग खुब बिन्ति भाव गरे तर उस्को कुरा सुनीएन।  जब १५ बर्षको उमेर हुदा मेलारेपा गित गुनगुनाउदै आफ्नो आमाको छेउमा गएछन। आमाले नजिकै रहेको लौरो टिपेर हान्दै “कस्तो कुपुत्र मैले जन्माएछु धिक्कार छ तँलाई दुस्मनसंग बदला लिनुको सट्टा गित गाएर हिड छस ” भनेछन त्यसपछि आँखा खुलेछ्न।

आमाले बेहोस् हुने गरि पिटेकोले घर छोडेर तन्त्र बिध्या सिक्नको लागि गुरु कहा गएछन। एकदम लगनशील भएर तन्त्र बिध्या सिके जुन बिध्याले भनेको बेलामा असिना तथा हिउ पार्न सक्थ्यो। उक्त बिध्या सिकेपछि आफ्नो काकाको खेतबालीमा असिना र हिम बर्षात गरेर हैरान पारे। जब उसको मन केहि बर्ष पछि शान्त भयो त्यसपछि तिब्बती लामाको सरसल्लाह अनुसार योग सिक्न भारतका प्रशिध्द योग गुरु मरपा कहाँ गए।  थुप्रे स्थानहरुमा खोजे पछि मरपा गुरुलाई भेटे। गुरुले अनेकौ परिक्षा लिए।  कठोर भन्दा कठोर परिक्षा लिंदै गर्दा मरेपाको श्रीमतीलाई नै दया लागेर अर्को गुरु कहा आफ्नो श्रीमानले थाहा नपाउने गरि पठाए।  नया गुरुले पनि झन् गालि गर्दै गुरु भनेको एउतै हुन्छ बरु म पनि जान्छु भनेर संगै मरपा को मा नै फर्किए।  फर्किए पछि मरपा खुब रिसाए।  मेलारेपाले मन मनै सोचे म यो जुनीमा योग साधना गर्न नसकिए पनि अर्को जुनीलाई बाटो खल्छु बरु आजीवन यिनै गुरु कहा सेवा गरेर बस्छु। यो सोचेको गुरुले चाल पाएर अँगालो हाले तिमी  मेरो शिष्य बन्न लायक छौ आजबाट तिमीलाई म योग सिकाउछु भनेर सिकाउन थाले।  मेलारेपाको गुरु प्रति निष्ठा ,दृढता ,तत्परता र समर्पण भावानाले राम्रो सिक्दै गए। एक नामुद तान्त्रिकका अलावा एक बरिष्ट योग गुरु पनि बने।  पछि गुरुले पहाड तथा हिमालयमा गइ तपस्या गर्नु भनेर पठाए।

मिलारेपाले काभ्रे नाला माथि रहेको ल्हासा पाको सरस्वती स्थानमा पनि ध्यान गरेको इतिहास भेटिन्छ। उहाले नाला क्षेत्रका कृषकको बालीनाली शुरक्षाको लागि असिना र आँधीहुरीबाट जोगाउन आफ्ना शिष्यलाई आफुले सिकेको बिध्या असिना तथा हावा हुरी रोक्ने अथवा अन्यत्र पार्ने तन्त्र बिध्या सिकाएर गए।  ती तन्त्र बिध्या सिकेका लामाले आजको दिनसम्म पनि असिना तथा हावा हुरी रोकेको जनविश्वास रहेको छ।

यो कार्य गरे बापट नाला इलाकामा रहेका प्रत्यक घरले हरेक बालि भित्रयाउने समयमा पाथी धान र एक पाथी गहु दिनु पर्दथ्यो। यसलाई लामा पाथी भने गरिन्थ्यो। हिजो आज यो चलन बिस्तारै लोप हुँदै गएको छ।  मिलारेपाका शिष्यले नालाको अहिला गनेध्यो , काजि बहादुर बैद्यको घर अगाडीको शार्वाजनिक जग्गा जसलाई लामात्वपुचा भनिन्थ्यो त्यसमा बाँस गाडेर बाँस कै फिरफिरे राखिन्थ्यो।  फिर्फिरेले बालीनालीमा असिना पर्दैन भन्ने जनविश्वास थियो।  फिरफिरेमा  लामा अक्षरको मन्त्र लेखिएको हुन्थ्यो। फिरफिरे गाडिसके पछि मात्र नाला क्षेत्रमा चंगा उडाउन पाइन्थ्यो नत्र बुढा पाखाहरुले गालि गर्दथ्यो। बुढा पाखाहरुले गालि गर्नुको कारण चंगा उडाउनु भनेको देवराज इंद्रलाई पानी पार्न चिठ्ठी पठाउनु हो रे। फिर्फिरेले बालि शुरक्षा नगरिकन नै चंगा उदायो भने असिना पानीले पाकेको बालि शुरक्षा नहुने भएर चंगा उदायो भने गालि गरेको रहेछ।  जे होस् पहिले देखि नै नाला क्षेत्र तन्त्र विद्याको चल खेल रहेछ भन्ने थाहा हुन्छ। नेपाल ,भारत ,तिब्बतका साथै बिभिन्न स्थानका  शिध्द पुरुष हरुले तपस्या तथा ध्यान गर्ने स्थान नै उग्रचण्डी नाला क्षेत्र रहेछ भन्ने स्पष्ट थाहा हुन्छ।

 

 

 

 

शनि, भदौ ३०, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

अनामणि बंशावलीको आवश्यकता

नेपालमा पाइएको बंशावलीहरु मध्ये गोपाल बंशावली सबैभन्दा पुरानो बंशावली हो । यो बंशावलीमा नेपालमा सबैभन्दा पहिले राजतन्त्र स्थापना गर्ने नेपजातीको बंशावलीको रुपमा लिएको छ । नेपाली इतिहासमा गोपालकाल र महिषपालकाल पछि मात्र किँरातकाल शुरु भएको मानिन्छ । गोपालकालको प्रमाणको रुपमा “गोपालराज बंशावली” लाई लिइने गरिएको...

महाकाव्य “बसन्तपल्लव” भित्र नालाको चर्चा

पूर्णप्रकाश नेपाल “यात्री” भोजपुर कटुन्जेमा बि.सं १९९१ मा जन्मनु भएको हो। उहा भोजपुरमा जन्मिएता पनि बिराटनगर हुदै काठमान्डौ कपनमा बसाई सरे। यात्री एक बहुआयामिक नेपाली साहित्यिक प्रतिभा हुन् । उनले कबिता काब्य,उपन्यास,निबन्ध-नियात्रा र खोज अनुसन्धानमा धेरै समय बिताए। उहाका कबिता काब्यहरुमा  वर्णाश्रम धर्म (खण्डकाव्य २००९)...

आज नालामा सिन्दुर जात्रा भब्य रुपमा मनाउंदै

आज नाला प्राचिन शहरमा महालक्ष्मीको तेस्रो दिनको जात्रा हुदैछ/ आजको दिन मुख्य जात्राको दिनको रुपमा लिइन्छ/आजको दिनमा अथवा  बैशाख शुक्लपक्षको चतुर्थिको दिन नालाबासीलाइ हिदुम्ब राक्षसबाट मुक्त गरेको विजय उत्सवको रुपमा लिने गरिन्छ/नाला लागन टोलमा रहेको महालक्ष्मीको मुर्तिलाई रथमा राखी नालाशहर परिक्रमा गरिन्छ/ठाउं  ठाउंमा सिन्दुर एक...

नालामा महालक्ष्मी जात्रा आजबाट शुरु

हरेक बर्ष वैशाक शुक्ल दितियादेखि शुरु भइ पंचमीसम्म संचालन हुने नालाको महालक्ष्मी जात्रा आजबाट सुरु हुदैछ/चार दिन मध्य पहिलो दिन महालक्ष्मीदेवीलाई देवताघरबाट करिब २ बजेतिर इपाटोलको लक्ष्मीपाटीमा दर्शनको लागि राखिन्छ/ यसलाई “द्यो कोहं बिज्यागु” भनिन्छ/करिब ४/५ बजेतिर सानो रथमा(लिला खचा)राखीबाजा गाजा सहित रथलाई बोकेर नालाबाट...

नाला ब्याङ्ग ढुंगाको किम्बदन्ती

वास्तबमा किम्बदन्तीहरु ईतिहास होइनन तर पनि इतिहासलाई थप पुष्टि र प्रमाण जुत्ताउने आधार बनिदिन्छ /किम्बदन्तीहरु रोचकता ,उत्सुकता ,साछी र जन विश्वासलाई मन जित्ने खालको हुन्छ /कुनै कुनै किम्बदन्तीहरु बिज्ञानसंग निकै नाजिकता भएता पनि कुनै पत्याउन नै गाह्रो खालको हुन्छ /कुनै  किम्बदन्तीहरुले लोक संस्कृति नै जन्माएको हुन्छ...

श्री माधव नारायण स्वस्थानी पुरानो श्रीखण्ड मुर्ति नालाको रहेछ

१. छगु पुलांगु धापुकाथं माधव नारायण द्यो या सियागु मुर्ति खुयाहगु ख: अले लिपा थ्व मुर्ति चना वंगुलिं ढलौट यागु दयाका पलिस्था यागु ख:/ थौं कन्य पुज्याना वयाच्वंगु मुर्ति ३० से.मि.धिक सा उकिया तौल २ के.जी.दु /द्यो या ल्युने रिखाय च्वया तगु वाक्य कथं थ्व मुर्ति...