इतिहास परको कुरा

ल्हासा पासा सरस्वती गुफामा ध्यान गर्ने लामा मिलारेपा र नालाको फिरफिरे

-रत्नप्रसाद अनामणि श्रेष्ठ ,नाला ,काभ्रे


एघारौ शताब्दीमा तिब्बतमा एक बालकको जन्म भएको थियो। उक्त बालकको नाम मिलारेपा राखेको थियो ।  मिलारेपा ७ बर्षको हुदा उसको बुवाको देहावसान भयो।  काकाका परिवारले सबै सम्पति लिएको हुदा मिलारेपाको बहिनि र उ खुब दुखमा परे।  आफ्ना काकासंग खुब बिन्ति भाव गरे तर उस्को कुरा सुनीएन।  जब १५ बर्षको उमेर हुदा मेलारेपा गित गुनगुनाउदै आफ्नो आमाको छेउमा गएछन। आमाले नजिकै रहेको लौरो टिपेर हान्दै “कस्तो कुपुत्र मैले जन्माएछु धिक्कार छ तँलाई दुस्मनसंग बदला लिनुको सट्टा गित गाएर हिड छस ” भनेछन त्यसपछि आँखा खुलेछ्न।

आमाले बेहोस् हुने गरि पिटेकोले घर छोडेर तन्त्र बिध्या सिक्नको लागि गुरु कहा गएछन। एकदम लगनशील भएर तन्त्र बिध्या सिके जुन बिध्याले भनेको बेलामा असिना तथा हिउ पार्न सक्थ्यो। उक्त बिध्या सिकेपछि आफ्नो काकाको खेतबालीमा असिना र हिम बर्षात गरेर हैरान पारे। जब उसको मन केहि बर्ष पछि शान्त भयो त्यसपछि तिब्बती लामाको सरसल्लाह अनुसार योग सिक्न भारतका प्रशिध्द योग गुरु मरपा कहाँ गए।  थुप्रे स्थानहरुमा खोजे पछि मरपा गुरुलाई भेटे। गुरुले अनेकौ परिक्षा लिए।  कठोर भन्दा कठोर परिक्षा लिंदै गर्दा मरेपाको श्रीमतीलाई नै दया लागेर अर्को गुरु कहा आफ्नो श्रीमानले थाहा नपाउने गरि पठाए।  नया गुरुले पनि झन् गालि गर्दै गुरु भनेको एउतै हुन्छ बरु म पनि जान्छु भनेर संगै मरपा को मा नै फर्किए।  फर्किए पछि मरपा खुब रिसाए।  मेलारेपाले मन मनै सोचे म यो जुनीमा योग साधना गर्न नसकिए पनि अर्को जुनीलाई बाटो खल्छु बरु आजीवन यिनै गुरु कहा सेवा गरेर बस्छु। यो सोचेको गुरुले चाल पाएर अँगालो हाले तिमी  मेरो शिष्य बन्न लायक छौ आजबाट तिमीलाई म योग सिकाउछु भनेर सिकाउन थाले।  मेलारेपाको गुरु प्रति निष्ठा ,दृढता ,तत्परता र समर्पण भावानाले राम्रो सिक्दै गए। एक नामुद तान्त्रिकका अलावा एक बरिष्ट योग गुरु पनि बने।  पछि गुरुले पहाड तथा हिमालयमा गइ तपस्या गर्नु भनेर पठाए।

मिलारेपाले काभ्रे नाला माथि रहेको ल्हासा पाको सरस्वती स्थानमा पनि ध्यान गरेको इतिहास भेटिन्छ। उहाले नाला क्षेत्रका कृषकको बालीनाली शुरक्षाको लागि असिना र आँधीहुरीबाट जोगाउन आफ्ना शिष्यलाई आफुले सिकेको बिध्या असिना तथा हावा हुरी रोक्ने अथवा अन्यत्र पार्ने तन्त्र बिध्या सिकाएर गए।  ती तन्त्र बिध्या सिकेका लामाले आजको दिनसम्म पनि असिना तथा हावा हुरी रोकेको जनविश्वास रहेको छ।

यो कार्य गरे बापट नाला इलाकामा रहेका प्रत्यक घरले हरेक बालि भित्रयाउने समयमा पाथी धान र एक पाथी गहु दिनु पर्दथ्यो। यसलाई लामा पाथी भने गरिन्थ्यो। हिजो आज यो चलन बिस्तारै लोप हुँदै गएको छ।  मिलारेपाका शिष्यले नालाको अहिला गनेध्यो , काजि बहादुर बैद्यको घर अगाडीको शार्वाजनिक जग्गा जसलाई लामात्वपुचा भनिन्थ्यो त्यसमा बाँस गाडेर बाँस कै फिरफिरे राखिन्थ्यो।  फिर्फिरेले बालीनालीमा असिना पर्दैन भन्ने जनविश्वास थियो।  फिरफिरेमा  लामा अक्षरको मन्त्र लेखिएको हुन्थ्यो। फिरफिरे गाडिसके पछि मात्र नाला क्षेत्रमा चंगा उडाउन पाइन्थ्यो नत्र बुढा पाखाहरुले गालि गर्दथ्यो। बुढा पाखाहरुले गालि गर्नुको कारण चंगा उडाउनु भनेको देवराज इंद्रलाई पानी पार्न चिठ्ठी पठाउनु हो रे। फिर्फिरेले बालि शुरक्षा नगरिकन नै चंगा उदायो भने असिना पानीले पाकेको बालि शुरक्षा नहुने भएर चंगा उदायो भने गालि गरेको रहेछ।  जे होस् पहिले देखि नै नाला क्षेत्र तन्त्र विद्याको चल खेल रहेछ भन्ने थाहा हुन्छ। नेपाल ,भारत ,तिब्बतका साथै बिभिन्न स्थानका  शिध्द पुरुष हरुले तपस्या तथा ध्यान गर्ने स्थान नै उग्रचण्डी नाला क्षेत्र रहेछ भन्ने स्पष्ट थाहा हुन्छ।

 

 

 

 

शनि, भदौ ३०, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

चाहना अनुरुप हाल मिहिनेत र संघर्ष गर्दै छिन सपना बिस्ट

मिस नेपालगन्जका सेकेन्ड रनरअफ हुन सपना बिस्ट । उनी हाल प्रन्जाली वर्ड स्कुल बालाजुमा कक्षा नौ मा पढछिन । भबिस्यमा सफल मोडेल एक्टर बन्ने सपनाको लक्ष्य  छ । हाल उनी विभिन्न सौन्दर्य प्रतियोगिताहरुमा पनि भाग लिदैछिन ।भन्छिन एउटा कलाकार बन्ने मेरो चाहना हो ।पढाइसगै म...

ऋतु अनुसारको आफ्नो उब्जनी ईष्ट देवलाई चढाएर मात्र खाने प्रचलन नेवार समुदायको आफ्नै पहिचान हो / यो समुदायमा मौसम अनुसारको खानेकुराले शरिरलाई मौसम अनुकुल बनाउने र स्वस्थ हुने जनविश्वास रहेको छ ।यसैको एउटा उदाहरण हो सकिमना पुन्ही (पिँडालु उसिन्ने पूर्णिमा) । यस अवसरमा नेवार समुदायले...

भाइटिकामा आउँदैछु दिदी

कंक्रिट जंगलमा हराउंदै बसेको धेरै भो दिदी यसपाली भाइटिका जरुर आउंछु पोहर अलि बढी ऋण अलि  बढी जिम्मेवारी अलि बढी धारे हात लाउने धेरै थिए ####### परार सालको तिहारको दिनमा खेलेको जुवाले पोहर तिहार मनाउन पाइन दिदी सदा त्यो जुवा तासलाई तिलान्जली दिएर यस पालि शुभ तिहार मनाउन आउंदै छु फेरिएको इच्छाका काँचुली देखाउन       ...

बानेश्वरकी अनिता थापा सप्ताहन्तमा प्रायः छोरी लिएर घुम्न जाने ठाउँ हो, रानीबारी सामुदायिक वन। काठमाडौं कंक्रिट जंगलमा परिणत भइरहेका बेला पाँचवर्षे छोरीलाई प्रकृतिसँग घुलमिल गराउन मध्यसहरको यो वन उपयोगी भएको उनी बताउँछिन्। ‘म नजिकै बस्ने भए सधैंजसो जान्थेँ होला,’ उनी भन्छिन्, ‘यहाँ धेरै प्रकारका पुतली, कीराकिरी, चराचुरुङ्गी...

  पानी सबैको निम्ति अत्यावश्यक छ, जुन नैसर्गिक अधिकारको वस्तुमा पनि पर्दछ । तर अहिले भने यसको वितरणमा राज्यले उदासिनता देखाउँदै आएको छ । जसले गर्दा काठमाडौं लगायतका देशका प्रमुख शहरहरुमा पानीको चरम अभाव छ । यसरी पानीको अभावलाई परिपुर्ति गर्न हामीले काठमाडौं उपत्यका लगायत देशका...

नेपालीहरुको महान पर्व बडा दशैं आज पहिलो दिन घटस्थापना

१२ असोज, काठमाडौं । नेपालीहरुको महान पर्व बडा दशैं आजबाट सुरु भएको छ । आज पहिलो दिन घटस्थापना हो । प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि पूर्णिमासम्म हर्षोल्लास र धूमधामका साथ बडादशैं मनाइन्छ । बडादशैंको पहिलो दिन आज घर-घरमा वैदिक विधिपूर्वक दियो, कलश र गणेश स्थापना गरी...