संस्कृति/धर्म

ल्हासाबाट भित्रिएको मासुको परिकार ‘गोर्मा’

-रत्न प्रसाद अनामणि श्रेष्ठ


नेवार समुदायका शाक्य,बज्राचार्य र तुलाधरहरु मल्लकालीन समयमा ल्हासामा निक्कै ब्यापार गर्दथे/ सोहि समयमा ल्हासाबाट सिकेरआएको मासुको परिकार नै ‘गोर्मा’ हो/ यो परिकार विशेषगरि नेवारी समुदायको तुलाधर,बज्राचार्य र शाक्य जातिको ठुलाठुला भोजहरुमा यो परिकार बनाउने गरिन्छ/ बास्तबमा ‘गोर्मा’ शब्द नेवारी होइन/ यो तिब्बती शब्द हो/ तिब्बती भाषामा यसको खास अर्थ “पानी जस्तै सफा देखिनु” हो भन्ने हुनआउछ/ ‘गोर्म़ा’ नेपालमा मल्लकालतिर नेवारी भोजहरू बिशेष गरि शाक्य बंसजहरुमा प्रवेश गरेकोआयातित मासुको परिकार भन्दा फरक पर्दैन/

‘गोर्मा’ मासुको परिकार नेवारी लोकप्रिय परिकार ‘तखा’ (थलथले) जस्तै हो/ यो परिकार बनाउन निक्कै बेर पकाउनु पर्ने हुन्छ/ ‘गोर्मा’ परिकारमा सुकेको मासु,हड्डीको टुक्रा,सुकाईएको बोसो राखेर नया मासुसग पकाउने गरिन्छ/ यसको स्वाद विशेष प्रकारको हुन्छ/ ल्हासाका पशुपालकहरु भेडा च्याङ्ग्रा चराउन जाने बेलामा कुनै भेडा च्याङ्ग्रा दुर्घटना भएर घाइते भइ हिड्न नसक्ने भएमा त्यहि काटेर सुकाएर घर आउदा बनाउने एक किसिमको झोल भएको सुकुटी परिकार जस्तो देखिन्छ/ ‘गोर्मा’ बनाउदा नेपालमा राँगाको मासुमा पुरानो भेडाको मासु ल्हासाबाट ल्याएको मिसाउनै पर्दछ/ ‘गोर्मा’ बनाउदा बेसार राख्नु हुदैन भन्ने गरिन्छ र राखिदैन पनि/ ‘गोर्मा’ बनाउदा सायद ल्हासातिर बेसार नपाइने भएकोले पनि नराखिएको हुनुपर्दछ/ ‘गोर्मा’ बनाउदा चामलको पिठो हाल्ने गरिन्छ/ मसलाहरू नेवारी परिकार’तखा'(थलथले)लाई जस्तै हाल्नुपर्दछ/ धेरैबेर पकाएर माटोको भ्यग (भिउत) मा एकरात राखेपछि भोलिपल्ट यो परिकार खानको लागि तयार हुन्छ/

हिजोआज ‘गोर्मा’ लाई कतैकतै ‘कुटी गोर्मा’ पनि भन्ने गरिन्छ/ तिब्बतको ‘कुटी’ भन्ने स्थानबाट आएको परिकार भएकोले ‘कुटी गोर्मा’ भनेको हुनुपर्दछ/ यो परिकार नेवार समुदायको ‘श्रेष्ठ ‘हरुले बनाउने गर्दैनन्/ यिनीहरुको भोजमा पनि यो परिकार प्रयोग गरिएको पाइदैन/ जे होस् पुर्खाहरुले आफ्नो ज्ञान र शीपले नेपालमा भित्र्याइएको लोकप्रिय र छुट्टै स्वादको यो मासुको परिकारलाई हाल पनि नेवारी समुदाय भित्रका शाक्य परिवारहरुले यसलाई बचाई राख्नु अत्यन्त आवश्यक र भावी पुस्तालाई सिकाउनु पर्ने देखिन्छ/

 

शुक्र, बैशाख ६, २०७६ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

आमाको मुख हेर्ने दिनको महत्वमा कोरोना भाइरसको असर

संसारभरी महामारीको उग्र रुप लिइरहेको कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) ले विश्वको हरेक राष्ट्रको जनजीवनमा असर पारे जस्तै नेपाली सांस्कृतिक जीवनमा पनि असर पारिरहेको छ । भाइरसको संक्रमण थप ह७३घढसन नदिन गरिएको लकडाउनका कारण बिक्रम सम्बत्को बैशाख कृष्ण अमावश्य (औंसी) को दिन मनाइने मातृऔंसी ( आमाकोमुख हेर्ने दिन) को...

नेपाल रेडक्रस सोसाईटी महाबौद्ध उपशाखा र काठमाण्डू शाखाले “एक घर एक रक्तदाता” अभियान शुरू

एक घर एक रक्तदाता अभियानले रगत मौजातमा सुधार कोरोना भाईरस (कोभिड १९)का कारण लकडाउनको अवस्थामा रगतको अभाव हुन नदिन नेपाल रेडक्रस सोसाईटी महाबौद्ध उपशाखा र काठमाण्डू जिल्ला शाखाले संयुक्त रूपमा “एक घर एक रक्तदाता” अभियान शुरू गरेको दोस्रो हप्तामा प्रवेश गरेको छ । यस अभियान...

पशुपति क्षेत्र विकास कोषले आर्यघाटमा २५ भन्दा बढी मलामी नआउन सूचना जारी

कोरोनाको संक्रमण नफैलियोस् भनेर पशुपति क्षेत्र विकास कोषले आर्यघाटमा २५ भन्दा बढी मलामी नआउन सूचना जारी गरेको छ। कोषका अध्यक्ष प्रदीप ढकालका अनुसार सरकारले कोरोनाको संक्रमण फैलिन नदिनका लागि सार्वजनिक स्थानमा २५ भन्दा बढी मानिस जम्मा नहुन गरेको सूचनाकै आधारमा मलामी संख्या पनि निर्धारण गरिएको हो। ‘मलामीको...

ऐतिहासिक एवम् सांस्कृतिक नगर खोकनाका व्यथा

ललितपुर । काठमाडौं केन्द«बाट आठ किलोमिटर दक्षिणमा ललितपुर महानगरपालिका वडा नं. २१ मा अवस्थित खोकना नगर ऐतिहासिक एवं सांस्कृतिक महत्वले भरिपूर्ण नेवार बस्ती हो । यस नगरमा सैयौं वर्ष अगाडि देखिका संस्कृति र सम्पदाहरु संरक्षित रहेका छन् । तर यतिबेला संस्कृति र सम्पदाले भरिएको खोकनामा...

टुसालस्थित ऋषिकेश्वरदेखि नाैलिन भद्रकालीसम्म माधव नारायणकाे कलश यात्रा

काठमाडाैँ । नेवाः समाजमा प्रचलित परम्परागत माधव नारायण व्रत समापन गरिएकाे छ । माघ एक महिनासम्म हुने कठिन ब्रतपछि कलश यात्रा गर्दै अाज समापन गरिएकाे हाे । यसै क्रममा काठमाडाैँ, बुढानिलकण्ठ नगरपालिका, वडा नम्बर १३ अन्तर्गत टुसालस्थित ऋषेश्वर महादेवस्थानदेखि चुनिखेल, तुप्या हुँदै नाैलिन भद्रकालीसम्मकाे यात्रा...

वृद्धभत्ता जम्मा गरेर धर्मशाला निर्माणमा गर्ने ८५ वर्षीय हजुर बुवालाई सम्मान

सरकारले दिएको वृद्धभत्ता कुन काममा खर्च हुन्छ ? आफ्नो उपचारमा, घरायसी वा व्यक्तिगत काममा। तर मुगुमा एक व्यक्तिले वृद्धभत्ता जम्मा गरेर गाउँमा धर्मशाला बनाउन थालेका छन्। सरकारले सामाजिक सुरक्षाबापत मासिक उपलब्ध गराउँदै आएको रकम जम्मा गरेर मुगुम कार्मारोङ गाउँपालिका–९ पापुगाउँका ८५ वर्षीय जयखर ऐडी धर्मशाला निर्माणमा...