संस्कृति/धर्म

ल्हासाबाट भित्रिएको मासुको परिकार ‘गोर्मा’

-रत्न प्रसाद अनामणि श्रेष्ठ


नेवार समुदायका शाक्य,बज्राचार्य र तुलाधरहरु मल्लकालीन समयमा ल्हासामा निक्कै ब्यापार गर्दथे/ सोहि समयमा ल्हासाबाट सिकेरआएको मासुको परिकार नै ‘गोर्मा’ हो/ यो परिकार विशेषगरि नेवारी समुदायको तुलाधर,बज्राचार्य र शाक्य जातिको ठुलाठुला भोजहरुमा यो परिकार बनाउने गरिन्छ/ बास्तबमा ‘गोर्मा’ शब्द नेवारी होइन/ यो तिब्बती शब्द हो/ तिब्बती भाषामा यसको खास अर्थ “पानी जस्तै सफा देखिनु” हो भन्ने हुनआउछ/ ‘गोर्म़ा’ नेपालमा मल्लकालतिर नेवारी भोजहरू बिशेष गरि शाक्य बंसजहरुमा प्रवेश गरेकोआयातित मासुको परिकार भन्दा फरक पर्दैन/

‘गोर्मा’ मासुको परिकार नेवारी लोकप्रिय परिकार ‘तखा’ (थलथले) जस्तै हो/ यो परिकार बनाउन निक्कै बेर पकाउनु पर्ने हुन्छ/ ‘गोर्मा’ परिकारमा सुकेको मासु,हड्डीको टुक्रा,सुकाईएको बोसो राखेर नया मासुसग पकाउने गरिन्छ/ यसको स्वाद विशेष प्रकारको हुन्छ/ ल्हासाका पशुपालकहरु भेडा च्याङ्ग्रा चराउन जाने बेलामा कुनै भेडा च्याङ्ग्रा दुर्घटना भएर घाइते भइ हिड्न नसक्ने भएमा त्यहि काटेर सुकाएर घर आउदा बनाउने एक किसिमको झोल भएको सुकुटी परिकार जस्तो देखिन्छ/ ‘गोर्मा’ बनाउदा नेपालमा राँगाको मासुमा पुरानो भेडाको मासु ल्हासाबाट ल्याएको मिसाउनै पर्दछ/ ‘गोर्मा’ बनाउदा बेसार राख्नु हुदैन भन्ने गरिन्छ र राखिदैन पनि/ ‘गोर्मा’ बनाउदा सायद ल्हासातिर बेसार नपाइने भएकोले पनि नराखिएको हुनुपर्दछ/ ‘गोर्मा’ बनाउदा चामलको पिठो हाल्ने गरिन्छ/ मसलाहरू नेवारी परिकार’तखा'(थलथले)लाई जस्तै हाल्नुपर्दछ/ धेरैबेर पकाएर माटोको भ्यग (भिउत) मा एकरात राखेपछि भोलिपल्ट यो परिकार खानको लागि तयार हुन्छ/

हिजोआज ‘गोर्मा’ लाई कतैकतै ‘कुटी गोर्मा’ पनि भन्ने गरिन्छ/ तिब्बतको ‘कुटी’ भन्ने स्थानबाट आएको परिकार भएकोले ‘कुटी गोर्मा’ भनेको हुनुपर्दछ/ यो परिकार नेवार समुदायको ‘श्रेष्ठ ‘हरुले बनाउने गर्दैनन्/ यिनीहरुको भोजमा पनि यो परिकार प्रयोग गरिएको पाइदैन/ जे होस् पुर्खाहरुले आफ्नो ज्ञान र शीपले नेपालमा भित्र्याइएको लोकप्रिय र छुट्टै स्वादको यो मासुको परिकारलाई हाल पनि नेवारी समुदाय भित्रका शाक्य परिवारहरुले यसलाई बचाई राख्नु अत्यन्त आवश्यक र भावी पुस्तालाई सिकाउनु पर्ने देखिन्छ/

 

शुक्र, बैशाख ६, २०७६ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

नाला करुणामयको प्रवेश द्वार ( गेट )

नाला एक प्राचीन ऐतिहासिक नगर हो /यस नगर वरपर थुपै ऐतिहासिक बिषय बस्तुहरु भए तापनि तिनीहरुको अध्ययन अनुसन्धान हुनसकेका छैनन /धेरै अध्ययन अनुसन्धानहरु उपत्यका केन्द्रित मात्र हुदै आएको छ /नाला शहरमा नेपालका चार प्रशिध्द भगवती मध्य एक उग्रचण्डी नाला भगवती र त्यसै गरि नेपालका चार...

नालालाई शुरक्षा गरिरहेका अष्टमातृकाहरु पुन निर्माणमा वडाले बिशेष जोड दिनु पर्ने

विश्वमा रहेका मानवले आ आफ्नै जाति वा समुदायको आफ्नै धार्मिक साँस्कृतिक रहेका हुन्छन /मानवले सबै भन्दा पहिले प्राकृतिक पुजा गर्न सिके त्यस पछि मात्र मातृ शक्तिको पुजा तथा आराधाना गर्न सिके /यसै क्रममा अष्ट मातृकाको प्रार्दुभाव भएको हुनु पर्दछ / ऋग्बेदमा स्वर्ग लोकमा सुर्य ,अन्तरिक्ष...

उग्रचण्डी नाला आफैमा एक खुल्ला संग्राहालय भए पनि संग्रहालय खोल्नु पर्ने

उग्रचण्डी नाला आफैमा एउटा सांस्कृतिक,प्राकृतिक र प्राचिन मानवको खुल्ला संग्रहालय हो / यस संग्रहालयमा मानव सभ्यताको राम्ररी अध्ययन गर्न सकिन्छ / यहाँ मल्ल कालिन अवशेष मात्र केही मात्रामा बाँकी छ भन्ने प्राचिन र किराँत कालिन अवशेष कथामा मात्र सुन्न सकिन्छ /ढुंगे युगको हातियारहरु यस क्षेत्रमा...

नाला भगवती मन्दिर अगाडिको शिला स्तम्भहरु मुनि रहेका ढुंगाका तीन कछुवाहरु

कछुवा पृथ्वीमा रहेका जीव हरु मध्य बढी बाँच्ने जीव मान्दै आएको छ / यो जीवलाई घस्रेर हिड्ने जीव अथवा सरीसृप बर्गमा राखिएको छ / यो जीव चिसो रगत भएको जीव हो / भनिन्छ हात्तीले कुल्चे पनि केही हुदैन /यस जीवको शुरक्षा भन्नु नै यस जीवको...

जनैपूर्णिमाका केही झलकहरु

आज श्रावण शुल्क पूर्णिमा अर्थात जनै पूर्णिमा । यस दिनलाई रक्षाबन्धन र ऋषि तर्पणी पर्व पनि भन्ने गरिन्छ । यस हिन्दू धर्माबलम्बीहरुको तागाधारी समुदायले बिहानै पोखरी, ताल, तलाउ, नदी र कुण्डमा गई गाईको गोबर, खरानी, दत्तिउन, र सप्तमृत्तिका लगाएर स्नान गर्दछन् । यसलाई...

नालामा गुँला पर्व

गुँला नेपाल सम्वतको नवौं महिनामा मनाइने भएकाले यसलाई गुँला भनिएको हो । नेपाल भाषामा ‘गुँ’ को अर्थ नौ र ‘ला’ को अर्थ महिना हुने गर्छ । नेपाल संवतको  गुँलाथ्व पारुदेखि ञलाथ्व पारुसम्म एक महिना गुँला पर्व मनाइन्छ । यस महिनाका पक्षहरूलाई गुँलाथ्व र गुँलागा भन्ने गरिन्छ। यो...