संस्कृति/धर्म

ल्हासाबाट भित्रिएको मासुको परिकार ‘गोर्मा’

-रत्न प्रसाद अनामणि श्रेष्ठ


नेवार समुदायका शाक्य,बज्राचार्य र तुलाधरहरु मल्लकालीन समयमा ल्हासामा निक्कै ब्यापार गर्दथे/ सोहि समयमा ल्हासाबाट सिकेरआएको मासुको परिकार नै ‘गोर्मा’ हो/ यो परिकार विशेषगरि नेवारी समुदायको तुलाधर,बज्राचार्य र शाक्य जातिको ठुलाठुला भोजहरुमा यो परिकार बनाउने गरिन्छ/ बास्तबमा ‘गोर्मा’ शब्द नेवारी होइन/ यो तिब्बती शब्द हो/ तिब्बती भाषामा यसको खास अर्थ “पानी जस्तै सफा देखिनु” हो भन्ने हुनआउछ/ ‘गोर्म़ा’ नेपालमा मल्लकालतिर नेवारी भोजहरू बिशेष गरि शाक्य बंसजहरुमा प्रवेश गरेकोआयातित मासुको परिकार भन्दा फरक पर्दैन/

‘गोर्मा’ मासुको परिकार नेवारी लोकप्रिय परिकार ‘तखा’ (थलथले) जस्तै हो/ यो परिकार बनाउन निक्कै बेर पकाउनु पर्ने हुन्छ/ ‘गोर्मा’ परिकारमा सुकेको मासु,हड्डीको टुक्रा,सुकाईएको बोसो राखेर नया मासुसग पकाउने गरिन्छ/ यसको स्वाद विशेष प्रकारको हुन्छ/ ल्हासाका पशुपालकहरु भेडा च्याङ्ग्रा चराउन जाने बेलामा कुनै भेडा च्याङ्ग्रा दुर्घटना भएर घाइते भइ हिड्न नसक्ने भएमा त्यहि काटेर सुकाएर घर आउदा बनाउने एक किसिमको झोल भएको सुकुटी परिकार जस्तो देखिन्छ/ ‘गोर्मा’ बनाउदा नेपालमा राँगाको मासुमा पुरानो भेडाको मासु ल्हासाबाट ल्याएको मिसाउनै पर्दछ/ ‘गोर्मा’ बनाउदा बेसार राख्नु हुदैन भन्ने गरिन्छ र राखिदैन पनि/ ‘गोर्मा’ बनाउदा सायद ल्हासातिर बेसार नपाइने भएकोले पनि नराखिएको हुनुपर्दछ/ ‘गोर्मा’ बनाउदा चामलको पिठो हाल्ने गरिन्छ/ मसलाहरू नेवारी परिकार’तखा'(थलथले)लाई जस्तै हाल्नुपर्दछ/ धेरैबेर पकाएर माटोको भ्यग (भिउत) मा एकरात राखेपछि भोलिपल्ट यो परिकार खानको लागि तयार हुन्छ/

हिजोआज ‘गोर्मा’ लाई कतैकतै ‘कुटी गोर्मा’ पनि भन्ने गरिन्छ/ तिब्बतको ‘कुटी’ भन्ने स्थानबाट आएको परिकार भएकोले ‘कुटी गोर्मा’ भनेको हुनुपर्दछ/ यो परिकार नेवार समुदायको ‘श्रेष्ठ ‘हरुले बनाउने गर्दैनन्/ यिनीहरुको भोजमा पनि यो परिकार प्रयोग गरिएको पाइदैन/ जे होस् पुर्खाहरुले आफ्नो ज्ञान र शीपले नेपालमा भित्र्याइएको लोकप्रिय र छुट्टै स्वादको यो मासुको परिकारलाई हाल पनि नेवारी समुदाय भित्रका शाक्य परिवारहरुले यसलाई बचाई राख्नु अत्यन्त आवश्यक र भावी पुस्तालाई सिकाउनु पर्ने देखिन्छ/

 

शुक्र, बैशाख ६, २०७६ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

जनैपूर्णिमाका केही झलकहरु

आज श्रावण शुल्क पूर्णिमा अर्थात जनै पूर्णिमा । यस दिनलाई रक्षाबन्धन र ऋषि तर्पणी पर्व पनि भन्ने गरिन्छ । यस हिन्दू धर्माबलम्बीहरुको तागाधारी समुदायले बिहानै पोखरी, ताल, तलाउ, नदी र कुण्डमा गई गाईको गोबर, खरानी, दत्तिउन, र सप्तमृत्तिका लगाएर स्नान गर्दछन् । यसलाई...

नालामा गुँला पर्व

गुँला नेपाल सम्वतको नवौं महिनामा मनाइने भएकाले यसलाई गुँला भनिएको हो । नेपाल भाषामा ‘गुँ’ को अर्थ नौ र ‘ला’ को अर्थ महिना हुने गर्छ । नेपाल संवतको  गुँलाथ्व पारुदेखि ञलाथ्व पारुसम्म एक महिना गुँला पर्व मनाइन्छ । यस महिनाका पक्षहरूलाई गुँलाथ्व र गुँलागा भन्ने गरिन्छ। यो...

नालामा गठे मुगल चह्रे

नेपाल विविध सांस्कृतिक महत्व बोकेको मुलुक हो ।यहाँ विभिन्न समुदायहरुका आ–आफ्नै संस्कृति रहेका छन्  । नेपालमा रहेका बिभिन्न समुदाय मध्य साँस्कृतिक रुपले अत्यन्त धनी समुदाय हो नेवार समुदाय । यस समुदायको महत्वपूर्ण पर्व मध्य गठे मुंगल पर्व पनि एक हो । यो पर्व हरेक बर्षको...

चन्द्र ग्रहण लागेको बेला के गर्ने, के नगर्ने (भिडिओ सहित )

सबै ग्रहहरु निरन्तर आफ्नो दिशा र गतिमा घुमिरहेका हुन्छन् । यही क्रममा जब चन्द्रमा र पृथ्वीको बीचमा राहु र केतु आइपुग्छ, त्यसको कालो धब्बा पृथ्वीमा पर्छ । ग्रहहरुको यस अवस्थितिलाई हामी खण्डग्रास चन्द्रग्रहण भन्छौं । खण्डग्रास चन्द्रग्रहणमा के गर्ने, के नगर्ने भन्ने कुरा गर्दा कतिपयलाई यो...

नालामा महालक्ष्मीको जात्रा आज अन्तिम दिन

आज नाला प्राचिन शहरमा महालक्ष्मीको चौथो दिन(अन्तिम दिनको )जात्रा हुदैछ/ आजको दिनमा अथवा  बैशाख शुक्लपक्षको पंचमी दिन नालाबासीले ख ल्वाकेगु दिनको रुपमा लिने गरिन्छ/नाला लागन टोलमा रहेको महालक्ष्मीको मुर्तिलाई रथमा राखी नालाशहर परिक्रमा गरिन्छ/ठाउं  ठाउंमा बिसाएर निकै रमाइलो गरि जात्रा संचालन गरिन्छ /बिभिन्न बाजागाजाका साथ...

गुप्तेश्वर महादेव गुफा

एजेन्सी, संखुवासभा / संखुवासभाको पाँचखपन नगरपालिका ४ लिङलिङ खानी स्थित रहेको गुप्तेश्वर महादेव गुफा गुम्नाम बनेको छ । आदीमकालमा डोलटार भन्ने ठाउँमा गाई चरन रहेको र चरनका क्रममा गाई हराए पछी खोज्ने क्रममा गुफा भित्रबाट गाईको आवाज आएको र गुफा पत्ता लागेको किम्बदन्ती छ ।...