प्रमुख समाचार

मेलम्चीको पानीको लागि चौथो पटक ठेक्का


साउन, काठमाडौं । मेलम्चीको पानी काठमाडौं आएपछि त्यसलाई वितरण गर्ने वैज्ञानिक प्रणाली विकास गर्ने सरकारको तेस्रो प्रयास पनि असफल भएको छ । तीन पटक टेन्डर गर्दा पनि कम्पनी छानिन नसकेपछि खानेपानी व्यवस्थापनको ‘स्काडा’ प्रणालीमा जान बुधबार चौंथोपटक टेन्डर भएको छ ।

काठमाडौं उपत्यका खानेपानी लिमिटेड (केयूकेएल) अन्तरगतको आयोजना विकास निर्देशनालयका आयोजना निर्देशक तिरेशप्रसाद खत्रीका अनुसार पहिलो र दोस्रोपटक भएको टेन्डरमा कुनै योग्य कम्पनीको आवेदन नै परेन । प्राविधिक योग्यता नै नपुगेपछि दुई पटकको टेन्डर प्रक्रिया पुरा भएन । सहभागी कम्पनीको आर्थिक मूल्यांकन नै नभई प्रक्रिया स्थगित गरेर तेस्रोपटक टेन्डर निकालिएको थियो ।

तेस्रोपटक भएको टेन्डरमा एउटा कम्पनी योग्य देखिएको थियो । तर, अनुमानित भन्दा १०५ प्रतिशत बढी मुल्यमा ठेक्का बोल कबोल भएको पाइएपछि तेस्रोपटक पनि आयोजनाले कम्पनी छान्न सकेन । बुधबार फेरि चौथोपटक यसकै लागि टेन्डर भएको छ, तर आयोजनाका अधिकारीलाई यसपटक पनि कुनै समस्या आउने हो कि भन्ने पीरोलो छ ।

यो प्रणाली जडानका लागि एसियाली विकास बैंकले ५० करोड ऋण सहयोग गरेको छ । यो टेन्डर प्रक्रिया पुरा गर्न अनुमानित ६ महिना लाग्छ । त्यसपछि कम्पनी छानिएर सम्झौता भएको २ वर्षसम्म प्रणाली जडानकै लागि समय लाग्ने प्रमुख खत्रीले बताए ।

सरकारले हाल एक वर्षभित्रै मेलम्चीको पानी काठमाडौं ल्याउने दावी गरेको छ । तर, काम अघि नबढेकाले २ वर्षमा पनि मलेम्चीको पानी आउने÷ नआउने निश्चित छैन ।

तर, स्काडा जोड्नुअघि नै पानी ल्याउनुपर्ने भए हालकै जस्तो ‘चावी चालक’हरुले नै पानी खोल्ने र बन्द गर्ने गर्नुपर्ने छ । त्यसका लागि झण्डै ५ सय जनशक्ति आवश्यक पर्ने भएकाले चुनौतिपूर्ण हुने केयूकेएलको भनाइ छ ।

के हो ‘स्काडा’ प्रणाली ?

‘स्काडा’ खानेपानीलाई एउटै कक्षबाट नियन्त्रण गरिने प्रणाली हो । नियन्त्रण कक्षकै कम्प्युटरबाट कहाँ कति पानी बगिरहेको छ भन्ने यो प्रणालीबाट थाहा पाउन सकिन्छ । यो प्रणाली जडान गरेपछि ‘मिटर रिडिङ’ बाहेकका काम स्वचालित रुपमा गर्न सकिन्छ ।

‘अटोमेसन’ समेत भनिने यो प्रणाली हाल नेपालको रुपन्देही र नवलपरासी जिल्लामा जडान गरिएको छ । रुपन्देहीको करैया मक्राहार खानेपानी आयोजनामा १५ हजार जनसंख्या र नवलपरासीको मुकुन्दपुर खानेपानी आयोजनामा ३० हजार जनसंख्यालाई वितरण गरिएको पानीमा यो प्रणालीको व्यवस्था गरिएको छ ।

स्वचालित प्रणालीबाटै ग्राहकको धारामा कति पानी खपत भयो भन्ने थाहा पाउन सकिने प्रविधिको विकास भइसकेको छ । चीनको संघाई, जापानको योकाहामा र दक्षिण कोरियाको सियोल सहरमा यस्ता प्रणाली जडान भएको छ ।

स्वचालित प्रणालीबाट कहाँ ट्याङ्की छ ? पाइप, भल्भ कहाँ छन् र कहाँको वितरण प्रणालीमा के भइरहेको छ भन्ने कम्प्युटरमा क्लिक गरेर थाहा पाउन सकिन्छ । यसैले यो प्रणालीमा ३० लाख जनसंख्यालाई पानी व्यवस्थापन एवम् वितरणको काम गर्न १७० कर्मचारी भए पुग्छ ।

योजनाअनुसार सुरुआतमै अनामनगर, मीनभवन र महाँकालचौरका तीन पानीपोखरीमा यो प्रणाली जडान हुनेछन् । त्यसलगत्तै नयाँ निर्माण भएका महाँकालचौर (८० लाख लिटर), बाँसबारी (९५ लाख लिटर), पानीपोखरी (७५ लाख लिटर), बालाजु (७० लाख लिटर), खुमलटार (९५ लाख लिटर), आरुबारी (८५ लाख लिटर), कीर्तिपुर (६० लाख लिटर), कटुञ्जे (६० लाख लिटर) र भक्तपुरको टिग्नी (३० लाख लिटर)को पानीपोखरीमा स्वचालित ‘स्काडा’ प्रणाली जडान गरिनेछ ।

उपत्यकालाई ३१ क्षेत्र र ८३७ एकाइमा विभाजन गरी एउटै कोठाबाट पानी वितरणको अवस्था निरीक्षण गर्न सक्ने प्रविधिको विकास गर्ने निर्देशनालयको लक्ष्य छ । यसअनुसार क्षेत्र र एकाइको मिटर रिडिङ प्रणालीले नै गर्नेछ ।

मेलम्चीको पानी आएपछि पानी वितरण सजिलो बनाउन हाल निर्देशनालयले केयुकेएलको ग्राहक भएका घरधनीको मिटर जडानसम्मको काम निःशुल्क गरिरहेको छ । काठमाडौँ उपत्यका खानेपानी व्यवस्थापन बोर्डले २०६४ साल फागुन १ गतेदेखि ३० वर्षका लागि उपत्यकाको खानेपानीको व्यवस्थापन नेपाल खानेपानी संस्थानबाट लिमिटेडलाई लिजमा दिएको छ । तर, कमजोर व्यवस्थापन र विभिन्न किसिमका विवादले केयूकेएलले पनि राम्रोसँग काम गर्न सकेको छैन ।

बिहि, साउन २३, २०७६ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

देशभर भगवान् श्रीकृष्णको पूजा–आराधना गरी श्रद्धा–भक्तिपूर्वक मनाउँदै

वैदिक सनातन धर्मावलम्बीले ‘श्रीकृष्णजन्माष्टमी’ पर्व शुक्रबार देशभर भगवान् श्रीकृष्णको पूजा–आराधना गरी श्रद्धा–भक्तिपूर्वक मनाउँदै छन् । ज्ञानयोग, कर्मयोग र भक्तियोगका प्रणेता भगवान् श्रीकृष्णको जन्म द्वापरयुगमा भाद्रकृष्ण अष्टमीको मध्यरातमा भएकाले आजको दिनलाई ‘श्रीकृष्ण जन्माष्टमी’ र रातलाई ‘मोहरात्रि’ भनिन्छ । यस दिन देशभरिका कृष्णमन्दिरमा भगवान् श्रीकृष्णको पूजा–आराधना, प्रवचन, भजनकीर्तन गर्नाका साथै...

राष्ट्रिय राजमार्गलाई धावनमार्गको रुपमा उपयोग गर्ने योजनाअध्ययन गर्ने

भदौ काठमाडौं । राष्ट्रिय राजमार्गलाई धावनमार्गको रुपमा उपयोग गर्ने योजना ल्याएको सरकारले सम्भावित खण्डहरुको अध्ययन गर्ने भएको छ । चालु आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रममा राजमार्गका विभिन्न खण्डलाई धावनमार्गका रूपमा प्रयोग गर्ने भनिएको थियो । यस्तो योजनामाथि पर्यटन तथा नागरिक उड्ययन मन्त्रालयका उच्च अधिकारीहरुले नै प्रश्न...

अरुणखोलाको डाइभर्सन बगाएपछि अवरुद्ध राजमार्ग एकतर्फी सञ्चालनमा

नवलपरासी – अरुणखोला पुल भाँचिएपछि निर्माण गरिएको डाइभर्सन बाढीले बगाउँदा अवरुद्ध पूर्व–पश्चिम राजमार्ग एकतर्फी सञ्चालनमा आएको छ । नवलपरासीको अरुणखोलामा बनाइएको डाइभर्सन आइतबार साँझ आएको बाढीले बगाउँदा पूर्ण रुपमा यातायात अवरुद्ध भएको थियो । डाइभर्सनको मर्मत गरेर झण्डै ३० घण्टापछि यातायात एकतर्फी सञ्चालनमा ल्याइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय नवलपरासी...

३० वर्षीया महिलासँग लिभिङ टुगेदरमा बस्दै आएका मृत भेटिए

भदौ, काठमाडौं । महानगरीय प्रहरी वृत्त, स्वयम्भूमा कार्यरत् प्रहरी जवान शंकर ठगुन्ना मृत अवस्थामा भेटिएका छन् ।नागार्जुन नगरपालिका–३, ठूलो भर्‍याङमा ३० वर्षीया महिलासँग लिभिङ टुगेदरमा बस्दै आएका उनी गएराति मृत भेटिएका हुन् । स्वयम्भूका प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) लालध्वज सुवेदीका अनुसार, प्रहरीले महिलालाई सोधपुछका लागि नियन्त्रणमा...

जनैपूर्णिमाका केही झलकहरु

आज श्रावण शुल्क पूर्णिमा अर्थात जनै पूर्णिमा । यस दिनलाई रक्षाबन्धन र ऋषि तर्पणी पर्व पनि भन्ने गरिन्छ । यस हिन्दू धर्माबलम्बीहरुको तागाधारी समुदायले बिहानै पोखरी, ताल, तलाउ, नदी र कुण्डमा गई गाईको गोबर, खरानी, दत्तिउन, र सप्तमृत्तिका लगाएर स्नान गर्दछन् । यसलाई...

झापाको विर्तामोडमा बम विष्फोट

काठमाडौं । झापाको विर्तामोडमा बम विष्फोट भएको समाचार छ । नगरपालिका वडा नम्बर ७, ८ र ९ को संयुक्त कार्यालयमा बम विष्फोट भएको हो । तीनवटै वडाको संयुक्त कार्यालय रहेको गरामनीस्थित नगरपालिकाको भवनमा बिहान चार बजेतिर विष्फोट भएको जनाइएको छ । स्थानीयका अनुसार बिहान करिब साढे...