इतिहास

मङ्गलबार चतुर्थी तिथि भए पनि गणेश चतुर्थी सोमबार नै गर्नुपर्ने ज्योतिषीहरूको राय


सामान्य ज्योतिषीय मान्यता छ, ‘लाग्दो तिथि, छोड्दो व्रत’।

यसै मान्यताबमोजिम गणेश चतुर्थी मङ्गलबार मनाउनुपर्ने तर्क पनि उठेका छन्। नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिले भने सोमबार तृतीया तिथिका दिन हरितालिका तीजसँगै यो पर्व जनाएको छ।

सोमबार बिहान सूर्योदयका बेला चन्द्रमानअनुसार तृतीया तिथि परेको छ। त्यसैले पात्रोमा सोमबार तृतीया तिथि लेखिएको छ। तृतीया तिथि बिहान ९ः०७ सम्म थियो।

त्यसयता सोमबार दिनभर र मङ्गलबार बिहान ६ः५७ सम्म चतुर्थी तिथि रहेको छ। पात्रोमा मङ्गलबार चतुर्थी तिथि उल्लेख गरिएको छ।

तर, मङ्गलबार चतुर्थी तिथि भए पनि गणेश चतुर्थी व्रतपूजा चाहिँ सोमबार नै गर्नुपर्ने ज्योतिषीहरूको राय छ।

नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिका अध्यक्ष रामचन्द्र गौतम भन्छन्, ‘गणेश चतुर्थी पर्व मध्याह्नका पर्व हो। हरेक देवीदेवताको पूजा गर्ने विशेष समय हुन्छ।’

गणेशको पर्व मध्याह्नको भएका कारण व्रत सोमबार नै बस्नुपर्ने उनी बताउँछन्। उनी थप्छन्, ‘बिहानको गणेश पूजा, अघ्र्यदान चाहिँ मङ्गलबार चतुर्थी तिथि रहुञ्जेल गर्नुपर्छ।’

‘लाग्दो तिथि, छोड्दो व्रत’ मान्यताअनुसार पनि बिहानको सामान्य गणेशपूजा मङ्गलबार गर्न सकिने बताउँछन्, दैवज्ञ ज्योतिषी कीर्तिकिरण जोशी। तर गणेश चतुर्थी सोमबार नै परेको उनी बताउँछन्।

काठमाडौं उपत्यकालगायत नेपालभरका नेवाः समुदायले यसै दिन चथाः पर्व मनाउँछन्। यस अवसरमा विभिन्न गणेश मन्दिरमा समयबजिसहित पूजा गरिन्छ।

यस रात चन्द्रमा दर्शन गर्न नहुने मान्यता पनि छ।

गणेश चतुर्थी सोमबार मनाउनु शास्त्रसम्मत भएको बताउँछन्, दैवज्ञ ज्योतिषी कीर्तिमदन जोशी। उनी थप्छन्, ‘शास्त्रअनुसार जे–जस्तो भए पनि आफ्नो कुल धर्मअनुसार गर्नु उपयुक्त हुन्छ।’

सोम, भदौ १६, २०७६ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

नेपालीहरुको महान पर्व बडा दशैं आज पहिलो दिन घटस्थापना

१२ असोज, काठमाडौं । नेपालीहरुको महान पर्व बडा दशैं आजबाट सुरु भएको छ । आज पहिलो दिन घटस्थापना हो । प्रत्येक वर्ष आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि पूर्णिमासम्म हर्षोल्लास र धूमधामका साथ बडादशैं मनाइन्छ । बडादशैंको पहिलो दिन आज घर-घरमा वैदिक विधिपूर्वक दियो, कलश र गणेश स्थापना गरी...

पाँच तले मन्दिर बनाइ सकेपछि नाला भगवतीमा पनि पुजा गरे

नेपालको प्रशिध्द मन्दिरहरु मध्य भक्तपुरको पाँच तले मन्दिर पनि एक हो / यो मन्दिर भक्तपुरका राजा भूपतिन्द्र मल्लले बनाउन लगाएको हो / पाँच तले मन्दिर बनाइ सकेपछि मुर्ति प्रतिष्ठाको निमित्त ४८ दिन सम्म सिध्दाग्नी कोत्याहुति देवल प्रतिष्ठा कृत्य कार्यक्रम गरेको थियो /उक्त कार्यक्रममा शुरुमा अग्नि...

जातक कथा के हो ?

‘जातक’ भगवान बुद्धको पूर्व जन्म सम्बन्धी कथाहरु हुन/ जातक या जातक पालि या जातक कथाहरु बौद्ध ग्रंथ त्रिपिटकको सुत्तपिटक अन्तर्गत खुद्दकनिकाय को १०औँ भाग हो । जातकको वर्तमान रूपमा ५४७ जातक कथाहरु पाईन्छ । यो ईस्वी संम्वत देखि से ३०० वर्ष पूर्वको घटना हुन ।  जातकट्ठवण्णनाकार ले विषयवस्तुको दृष्टिले यसलाई पाँच वर्गहरुमा विभाजित गरेकोछ- •...

भक्तपुरको पाँच तले मन्दिर निर्माणमा नालाको योगदान

नेपालको प्रशिध्द प्यागोडा शैलीको मन्दिरहरु मध्य सबै भन्दा उत्कृष्ठ मन्दिर हो भक्तपुरको पाँच तले मन्दिर /यो मन्दिर भक्तपुरको टौमडीमा रहेको छ । यस मन्दिरको निर्माण १८औँ शताव्दीमा मल्लकालीन राजा भूपतिन्द्र मल्लले बनाएका हुन्। यस मन्दिरमा ठुला पाँच तला सिंढी र त्यस माथि पाँच तल्ला मन्दिर...

अनामणि बंशावलीको आवश्यकता

नेपालमा पाइएको बंशावलीहरु मध्ये गोपाल बंशावली सबैभन्दा पुरानो बंशावली हो । यो बंशावलीमा नेपालमा सबैभन्दा पहिले राजतन्त्र स्थापना गर्ने नेपजातीको बंशावलीको रुपमा लिएको छ । नेपाली इतिहासमा गोपालकाल र महिषपालकाल पछि मात्र किँरातकाल शुरु भएको मानिन्छ । गोपालकालको प्रमाणको रुपमा “गोपालराज बंशावली” लाई लिइने गरिएको...

आज नालामा सिन्दुर जात्रा भब्य रुपमा मनाउंदै

आज नाला प्राचिन शहरमा महालक्ष्मीको तेस्रो दिनको जात्रा हुदैछ/ आजको दिन मुख्य जात्राको दिनको रुपमा लिइन्छ/आजको दिनमा अथवा  बैशाख शुक्लपक्षको चतुर्थिको दिन नालाबासीलाइ हिदुम्ब राक्षसबाट मुक्त गरेको विजय उत्सवको रुपमा लिने गरिन्छ/नाला लागन टोलमा रहेको महालक्ष्मीको मुर्तिलाई रथमा राखी नालाशहर परिक्रमा गरिन्छ/ठाउं  ठाउंमा सिन्दुर एक...