संस्कृति/धर्म

नाला भगवती मन्दिर अगाडिको शिला स्तम्भहरु मुनि रहेका ढुंगाका तीन कछुवाहरु

-रत्नप्रसाद अनामणि श्रेष्ठ ,नाला बनेपा-४,काभ्रे


कछुवा पृथ्वीमा रहेका जीव हरु मध्य बढी बाँच्ने जीव मान्दै आएको छ / यो जीवलाई घस्रेर हिड्ने जीव अथवा सरीसृप बर्गमा राखिएको छ / यो जीव चिसो रगत भएको जीव हो / भनिन्छ हात्तीले कुल्चे पनि केही हुदैन /यस जीवको शुरक्षा भन्नु नै यस जीवको माथिबाट ढाकिएको एकदमै कडा खोल हो जसलाई शुरक्षा कवच तथा सुरक्षा ढालको रुपमा लिन सकिन्छ / पानीमा बस्ने र जमिनमा बस्ने गरि मुख्य दुइ प्रकारका छन /

कछुवा सर्बप्रथम १५.७ करोड बर्ष पहिले देखि पृथ्वीमा रहेको अनुमान गरिएको छ /कछुवाका कयौं जाति लोप भैसकेको भएतापनि ३२७ प्रजाति हाल सम्म पनि पृथ्वीमा अस्तित्वमा रहेकाछन / थुप्रै प्रजाति लोप हुने अवस्थामा रहेकाछन /यसको आयु ३०० बर्ष सम्म मान्दै आएको पाइन्छ /मे २३ लाइ बिश्व कछुवा दिवस मान्दै आएको छ /

हाम्रा पुर्खाहरुले आफ्ना सांस्कृतिक धरोहरहरु निर्वाण गर्ने क्रममा कछुवालाई पनि स्तम्भ बोकाएर

आफ्नो अमुल्य कला प्रदर्शन गरेका छन /धेरै बर्ष बाँच्ने र धेरै भार पनि बहन गर्न सक्ने हुनाले यसरी  कछुवालाई पनि पबित्र मन्दिर अगाडी स्थान दिएको हुनु पर्दछ /त्यति मात्र होइन मानिसको शृष्टि हुनु अगाडी कछुवाको अस्तित्व पृथ्वीमा रहेकोले पनि हाम्रा पुर्खाले महत्वपूर्ण स्थान दिएको हुनु पर्दछ /हुन त समुन्द्रमा हुने केही प्रजाति बाहेक जमिनमा हुने कछुवाले केही हानी वा नोक्सानी गर्दैन / कछुवालाई हाम्रो कलामा र बचाउनु हाम्रो दायित्वमा आएको छ /

 

प्राचिन रोममा कछुवाको खापतालाई लडाईमा टाउको जोगाउन प्रयोग गरेको इतिहास पाइन्छ /सन् १९६८मा तात्कालिन शोभियत संघले चन्द्रमामा कछुवालाई पनि परिक्रमा गराएका थिए /फर्केर आउँदा कछुवाको तौल १०%ले घटेको पाइएको थियो / नेपाली समाजमा कछुवा र खरायोको लोक कथा निकै लोकप्रिय छ /

कथा अनुसार कछुवालाई निरन्तर ,बिस्तारै आफ्नो कर्तब्य प्रति बफादार र घमण्ड नगर्ने जीवको रुपमा प्रस्तुत गरेको पाइन्छ /अन्तिममा मिठो जित पनि उसैको हुने निश्चित गरिएको छ /

यसले हामीलाई लगनशील भएर आफ्नो काम प्रति बफादार भएर लाग्नुका साथै घमण्ड नगर्नु भन्ने शिक्षा तथा प्रेरणा दिई रहने भएकोले हाम्रा पुर्खाहरुले यसलाई सम्मानका साथ मन्दिर आगाडी ढुंगामा कुँदेर राखेको हुनु पर्दछ /

हिन्दु धर्म अनुसार घरमा कछुवा राख्दा शुभ हुन्छ लक्ष्मीले बास लिन्छ भन्ने धार्मिक मान्यता रहेको पाइन्छ /कछुवालाई भगवान बिष्णुको अवतारको रुपमा पनि लिएको पाइन्छ /समुन्द्र मन्थन हुँदा आफ्नो कवाचले मन्द्रचल पर्वत थामेको बर्णन गरेको पाइन्छ /

 

 

 

 

 

बुध, भदौ १८, २०७६ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

नाला करुणामयको प्रवेश द्वार ( गेट )

नाला एक प्राचीन ऐतिहासिक नगर हो /यस नगर वरपर थुपै ऐतिहासिक बिषय बस्तुहरु भए तापनि तिनीहरुको अध्ययन अनुसन्धान हुनसकेका छैनन /धेरै अध्ययन अनुसन्धानहरु उपत्यका केन्द्रित मात्र हुदै आएको छ /नाला शहरमा नेपालका चार प्रशिध्द भगवती मध्य एक उग्रचण्डी नाला भगवती र त्यसै गरि नेपालका चार...

नालालाई शुरक्षा गरिरहेका अष्टमातृकाहरु पुन निर्माणमा वडाले बिशेष जोड दिनु पर्ने

विश्वमा रहेका मानवले आ आफ्नै जाति वा समुदायको आफ्नै धार्मिक साँस्कृतिक रहेका हुन्छन /मानवले सबै भन्दा पहिले प्राकृतिक पुजा गर्न सिके त्यस पछि मात्र मातृ शक्तिको पुजा तथा आराधाना गर्न सिके /यसै क्रममा अष्ट मातृकाको प्रार्दुभाव भएको हुनु पर्दछ / ऋग्बेदमा स्वर्ग लोकमा सुर्य ,अन्तरिक्ष...

उग्रचण्डी नाला आफैमा एक खुल्ला संग्राहालय भए पनि संग्रहालय खोल्नु पर्ने

उग्रचण्डी नाला आफैमा एउटा सांस्कृतिक,प्राकृतिक र प्राचिन मानवको खुल्ला संग्रहालय हो / यस संग्रहालयमा मानव सभ्यताको राम्ररी अध्ययन गर्न सकिन्छ / यहाँ मल्ल कालिन अवशेष मात्र केही मात्रामा बाँकी छ भन्ने प्राचिन र किराँत कालिन अवशेष कथामा मात्र सुन्न सकिन्छ /ढुंगे युगको हातियारहरु यस क्षेत्रमा...

जनैपूर्णिमाका केही झलकहरु

आज श्रावण शुल्क पूर्णिमा अर्थात जनै पूर्णिमा । यस दिनलाई रक्षाबन्धन र ऋषि तर्पणी पर्व पनि भन्ने गरिन्छ । यस हिन्दू धर्माबलम्बीहरुको तागाधारी समुदायले बिहानै पोखरी, ताल, तलाउ, नदी र कुण्डमा गई गाईको गोबर, खरानी, दत्तिउन, र सप्तमृत्तिका लगाएर स्नान गर्दछन् । यसलाई...

नालामा गुँला पर्व

गुँला नेपाल सम्वतको नवौं महिनामा मनाइने भएकाले यसलाई गुँला भनिएको हो । नेपाल भाषामा ‘गुँ’ को अर्थ नौ र ‘ला’ को अर्थ महिना हुने गर्छ । नेपाल संवतको  गुँलाथ्व पारुदेखि ञलाथ्व पारुसम्म एक महिना गुँला पर्व मनाइन्छ । यस महिनाका पक्षहरूलाई गुँलाथ्व र गुँलागा भन्ने गरिन्छ। यो...

नालामा गठे मुगल चह्रे

नेपाल विविध सांस्कृतिक महत्व बोकेको मुलुक हो ।यहाँ विभिन्न समुदायहरुका आ–आफ्नै संस्कृति रहेका छन्  । नेपालमा रहेका बिभिन्न समुदाय मध्य साँस्कृतिक रुपले अत्यन्त धनी समुदाय हो नेवार समुदाय । यस समुदायको महत्वपूर्ण पर्व मध्य गठे मुंगल पर्व पनि एक हो । यो पर्व हरेक बर्षको...