संस्कृति/धर्म

नाला करुणामयको प्रवेश द्वार ( गेट )

-रत्नप्रसाद अनामणि श्रेष्ठ ,नाला,बनेपा-४,काभ्रे


नाला एक प्राचीन ऐतिहासिक नगर हो /यस नगर वरपर थुपै ऐतिहासिक बिषय बस्तुहरु भए तापनि तिनीहरुको अध्ययन अनुसन्धान हुनसकेका छैनन /धेरै अध्ययन अनुसन्धानहरु उपत्यका केन्द्रित मात्र हुदै आएको छ /नाला शहरमा नेपालका चार प्रशिध्द भगवती मध्य एक उग्रचण्डी नाला भगवती र त्यसै गरि नेपालका चार प्रशिध्द करुणामय मध्य एक शृष्टि कान्त लोकेस्वर करुणामय रहेकाछन /

शृष्टि कान्त लोकेस्वर करुणामय मन्दिरमा रहेको  प्रवेश द्वारको यहाँ चर्चा गर्दछौ /नाला करुणामयलाई पर्खालले घेरिएर रहेको छ / मन्दिरको दाँया बायाँ कलात्मक शतलहरु छन् भने मन्दिरको अगाडी र पछाडी पर्खालले घेरिएर रहेकाछन / मन्दिरको बाँयातिर स्थानीयको केही घरहरु पनि पर्खालसंग जोडिएर रहेकाछन / मन्दिरको अगाडी केही खुल्ला स्थान र एउटा सानो पोखरीलाइ ठाउं राखी पर्खाल लगाएको छ भने पछाडीतिर झन्डै ८-१० हात पर पर्खाल लगाएका छन /

पर्खालको उचाइ झन्डै ८-९ फिटको र मोटाइ २४ इन्च भन्दा बढी रहेको छ / अगाडिको पर्खालको बिचमा एक कलात्मक प्रवेश द्वार रहेको छ भने पछाडिको पर्खालको कुनामा सानो द्वार बनाएका छन  /दुवै द्वारमा फलामको खापाद्वारा जोडिएका छन् /

यसको निर्माण इँटा र सिमेन्ट प्रयोग गरेका छन् / बि.सं.२०३१ सालमा यसको निर्माण भएको हो /

?

काठमाण्डौ महाबौध्द निवासी स्व.जोगमान ताम्राकारको स्मृतिमा वृष मान ताम्राकारले बनाउन लगाएका हुन् / अगाडिको पर्खालको प्रवेश द्वार माथि एक सानो चैत्य पनि राखिएको छ / चैत्य मुनि सिमेन्ट कै सानो छाना रहेको छ / अष्ट मंगलका चिन्हहरु रहेका छन /द्वारको दाँया बाँया एक जोडी अष्ट मंगल कलश हरु ,एक जोडी आँखाहरु ,एक जोडी सुगाहरु ,चन्द्र र सुर्य रहेकाछन /

अगाडी प्रवेश द्वारको पछाडिको भागमा सबै भन्दा माथि कलात्मक सिमेंतद्वारा बनाएको छेपू रहेको छ /छेपुको दाँया र बाँया दुइ वटा ड्राइगन रहेका छन /द्वारको दाँया र बाँया भित्र पट्टि भागमा केही भक्तहरुको ढुंगाको हात जोडिएर रहेका ससाना मुर्तिहरु छन /सायद दाताका परिवारको मुर्तिहरु हुनु पर्दछ /

द्वारको फलामको खापा पछाडी एउटा शिलापत्र पनि रहेको छ /यस मन्दिरको यो पर्खाल बि.सं.२०३१ साल भन्दा अगाडी कस्तो थियो भन्ने कुनै अवशेस रहेको छैन /यो भन्दा अगाडी के कस्तो थियो यसको अध्ययन बाँकी नै छ /हामीहरु नयाँ बनाए पछि पुरानोलाई बिर्सने बानी परेको छ वास्तबमा जिर्णोद्वार पछाडी पुरानो अवशेष लाइ एउटा संग्राहलय बनाइ राख्नु बुध्दिमान देखिन्छ /

 

 

 

 

 

बुध, अशोज १, २०७६ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

Loading...
Loading...

बाट अन्य

वृद्धभत्ता जम्मा गरेर धर्मशाला निर्माणमा गर्ने ८५ वर्षीय हजुर बुवालाई सम्मान

सरकारले दिएको वृद्धभत्ता कुन काममा खर्च हुन्छ ? आफ्नो उपचारमा, घरायसी वा व्यक्तिगत काममा। तर मुगुमा एक व्यक्तिले वृद्धभत्ता जम्मा गरेर गाउँमा धर्मशाला बनाउन थालेका छन्। सरकारले सामाजिक सुरक्षाबापत मासिक उपलब्ध गराउँदै आएको रकम जम्मा गरेर मुगुम कार्मारोङ गाउँपालिका–९ पापुगाउँका ८५ वर्षीय जयखर ऐडी धर्मशाला निर्माणमा...

नालामा हरेक घर घरमा तुलसीको पुजा गरि मनाइन्छ

 हिन्दु धर्म अनुसार आषाढ शुक्ल एकादशीको दिन क्षीर सागरमा सुतेका भगवान् विष्णु कात्तिक शुक्ल एकादशीका दिन उठ्ने भएकाले यस दिनलाई हरिबोधनी एकादशी भनिएको हो। यसै दिन भगवान् विष्णुको तुलसीरूपी लक्ष्मीसँग विवाह भएको मान्यताका आधारमा तुलसी विवाह पनि गरिदिने चलन रहेको छ। भगवान् विष्णुको प्रतीकका रूपमा...

टोकियो कोउतोकु स्थित दान्चीहलमा म्ह पुजा सम्पन्न

टोकियो / जापानमा क्रियाशिल संस्था नेवाः अन्तर्राष्ट्रिय फोरम जापानले गत शनिवार नेपाल सम्वत ११४० शुभकामना आदनप्रधान तथा सामुहिक म्ह पूजा कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । टोकियो कोउतोकु स्थित दान्चीहलमा सम्पन्न यस कार्यक्रमा नेवार मात्र नभएर अन्य जातको लगायत जापानीहरूको पनि सहभागी रहेको थियो । कार्यक्रमको...

छठ पर्वको दोस्रो दिन शुक्रबार खरना मनाइँदै

छठ पर्वको दोस्रो दिन शुक्रबार खरना मनाइँदै छ । आजको दिन साँझ चामल, सक्खर र दुध मिलाएर बनाएको खीर प्रसादको रुपमा ग्रहण गरी खरना मनाइने गरिन्छ । दिनभर उपवास बसेका ब्रतालुले साँझ नियम निष्ठाका साथ खिर बनाएर आफू ग्रहण गर्नुको साथै घरपरिवारका सदस्यलाई खान दिने गर्छन्...

नालामा चाड पर्वमा सामुहिक राँगो काट्ने चलन हराउदै

ऐतिहासिक तथा प्राचीन नगरी उग्रचण्डी नालामा पहिले पहिले हरेक चाडपर्वमा टोलै पिच्छे सानो वा ठुलो राँगो काट्ने चलन थियो /हिजो आज मासु पसल खुले पछि बिस्तारै हराउँदै गैरहेको छ /शुध्द ,स्वस्थ र सफा राँगोको मासु साँच्चिकै खाने हो भने यो नै हाम्रा पुर्खाले प्रतिपादन गरेको...

नाला उग्रचण्डी भगवती मन्दिरका कलात्मक पांच तोरणहरु

नेपाली शैलीका मन्दिरलगायत विहार, पुराना दरबार, झ्याल ,द्यो छे आदि माथि राखिने अर्धचन्द्रकार या अर्धगोलाकार काठ या धातुको कलात्मक बस्तुलाई नै तोरण भनिन्छ।मन्दिरको भित्तामा टाँसिएको हुन्छ /मुनिको भाग पुरै टाँसिए पनि माथि गोलाकार भाग अलि अगाडी झुकिएको हुन्छ /यसलाई बिशेष किसिमको किल्ला र सिक्री प्रयोग...