तन्त्रशास्त्र तथा शाक्त सम्प्रदायमा चिनाचार (चीन-आचार) र महाचिनाचार जस्ता साधना विधिहरूलाई अत्यन्त गोपनीय, गम्भीर र सर्वसाधारणका लागि निषेधित गरिएको छ।
चिनाचारलाई तन्त्रशास्त्रमा “वामाचार” वा “कौलमार्ग” को एक विशिष्ट तथा उग्र रूप मानिन्छ। पौराणिक कथा र तान्त्रिक ग्रन्थहरू (जस्तै रुद्रयामल र ब्रह्मयामल) अनुसार, महर्षि वशिष्ठले देवी ताराको कठोर साधना गर्दा पनि सिद्धि नपाएपछि उहाँ महाचीन (हिमालयपारिको क्षेत्र वा तिब्बत/चीनको सीमावर्ती क्षेत्र) गएर बुद्ध रूपी अवतार वा तान्त्रिक गुरुहरूबाट यो विद्या आर्जन गरेका थिए। त्यसैले यसलाई “चिनाचार” वा “महाचिनाचार” भनिन्छ ।
यो साधना मुख्यतः महाकौल क्रम (कौल परम्पराको सर्वोच्च वा उग्र शाखा) सँग सम्बन्धित छ, जहाँ साधकले द्वैत (राम्रो-नराम्रो, पवित्र-अपवित्र) को भावलाई पूर्ण रूपमा समाप्त गरी अद्वैत स्थिति प्राप्त गर्ने प्रयास गर्दछ।
तन्त्रमा “अधिकार भेद” को सिद्धान्त अति महत्त्वपूर्ण छ। महाचिनाचार साधारण गृहस्थ वा तान्त्रिक तयारी नभएका व्यक्तिका लागि होइन। साधनाका लागि उच्च स्तरको मानसिक नियन्त्रण, वैराग्य र दृढ सङ्कल्प चाहिन्छ। तसर्थ, अयोग्य व्यक्तिले यसको प्रयोग गरेर नोक्सानी नपुऱ्याओस् भनेर यसलाई गोप्य राखिन्छ।
यस साधनामा बाह्य रूपमा पञ्चमकार (मद्य, मांस, मत्स्य, मुद्रा, मैथुन) वा उग्र/अघोर क्रियाहरूको सांकेतिक तथा प्रत्यक्ष प्रयोग हुन्छ। यदि यसको रहस्य नबुझी सर्वसाधारणले बाह्य रूपमा मात्र अनुकरण गरे भने यसले समाजमा व्यभिचार, पतन र सामाजिक अपराध बढाउँछ।
महाचिनाचारमा कुण्डलिनी शक्ति र आन्तरिक ऊर्जालाई तीव्र गतिमा जागृत गराइन्छ। गुरुको प्रत्यक्ष मार्गदर्शन र गोपनियता बिना यो साधना गर्दा साधकको मानसिक सन्तुलन बिग्रिने वा शारीरिक हानि हुने सम्भावना रहन्छ।
तन्त्र ग्रन्थहरूमा र व्यावहारिक समाजमा महाचिनाचार तथा महाकौल क्रमलाई आम मानिसहरूका लागि “निषेध” वा “वर्जित” गर्नुको कारण कतिपय विधिहरू प्रचलित सामाजिक नियम, शुद्धता-अशुद्धताका मानक र सामाजिक नैतिकताभन्दा बिल्कुलै भिन्न वा विपरीत हुन्छन्। समाजको मर्यादा जोगाउनका लागि यसलाई सार्वजनिक रूपमा अभ्यास गर्न निषेध गरिएको हो।
तन्त्र ग्रन्थमा लेखिएका धेरै कुराहरू “सन्ध्या भाषा” (सांकेतिक भाषा) मा हुन्छन्। उदाहरणका लागि, ‘मद्य’ को अर्थ आन्तरिक अमृतरस वा खेचरी मुद्रा हुन सक्छ, तर अज्ञानी व्यक्तिले यसलाई रक्सी सेवन भनेर बुझ्न सक्छ। यस्ता गलत व्याख्याले समाज र साधक दुवैको पतन गराउने भएकाले तान्त्रिक गुरुहरूले नै यसलाई निषेध वा गुप्त राख्ने नियम बनाए।
कुलार्णव तन्त्रमा भनिएको छ— “कृपाणधारागमनाद् व्याघ्रकण्ठावलम्बनात्…”
अर्थात् कौलमार्ग वा महाचिनाचारको साधना गर्नु भनेको तरवारको धारमा हिँड्नु वा बाघको घाँटीमा समात्नु जस्तै जोखिमपूर्ण छ। अलिकति मात्र ध्यान वा भाव भटकियो भने साधकको घोर पतन हुन्छ।
तान्त्रिक शक्तिहरू (सिद्धि) को प्रयोग स्वार्थ, कसैलाई हानि पुऱ्याउन वा सांसारिक भोगका लागि नगरियोस् भनेर यो मार्गका वास्तविक विधिहरूलाई पूर्णतः गुप्त र आम मानिसका लागि निषेधित बनाइएको हो। महाचिनाचार वा महाकौल क्रम तन्त्रको एक अत्यन्त उच्च, गूढ र जोखिमपूर्ण अध्यात्मिक शल्यक्रिया (spiritual surgery) जस्तै हो। जसरी शल्यक्रियाको औजार दक्ष डाक्टरको हातमा जीवनरक्षक र अपरिचितको हातमा घातक हुन्छ, त्यसरी नै यो साधना पनि योग्य र गुरुदीक्षित साधकका लागि मात्रै सम्भव भएकाले यसलाई अत्यन्त गोप्य र आम रूपमा निषेध गरिएको हो।
