लघुकथा “संकेत”

- दामोदर ढकाल दीपक


शहरमा दाजु भाउजू सानाेतिनाे नाेकरी गरेर जीवन बिताईरहेका थिए । गाउँ बहिनी हान्ने साडे जस्तै मातिएर बसेकी थिई । वल्लाे गाउँ पल्लाे गाउँ जहाँसुकै उनकै कुरा हुुन्थ्याे । समाजमा याे छाेरीले नाक काटने भई । बा अामालाई पीर थियाे । जेठी छाेरीकाे बिहे भैसकेको थियाे । राम्रो परिवारमा विहे भएकाले माइतीमा पनि दुख पर्दा पैसा सहयाेग गर्थिन । जेठी छाेरीसँग पैसा मागेर कान्छीलाई बा अामाले शहर पठाउछन् । उ दाजु भाउजुकाेमा पुग्छे । दाइ कान्छी बहिनी भनेपछि सानैदेखि डराउथ्याे । अब शहरमा पनि यसले के वितन्डा मच्चाउने भई भनेर उ भित्रभित्रै डरायाे । उ अाउदा भाउजू वाथरूममा थिई । बाथरूमबाट फर्के पछि भाउजूले नन्द र श्रीमानलाई चिया दिई । खाना खानेबेला भयाे । खाना खाएर दाजु भाउजू अफिसतिर गए । बेलुका दाजु चाडै घर फर्कियाे । दाजु अाएपछि बहिनीले कुरा लाई मलाई भाउजुले इज्जत गरिनन् । के इज्जत गरीन र कान्छू? दाइले नरम भएर बाेल्याे । मलाई ढाेग पनि गरिनन्, सासू ससुरालाई कस्तो छ भनेर पनि साेधिनन् शहर अाएपछि मात्तिछिन् । बहिनीले भनिन् । भुलीहाेला विहान खाना पकाउनै चटारो पर्छ । फेरि अफिस जानू पर्याे । मेराे खासै राम्रो जागिर छैन । सबै खर्च उसैले धानेकी छ । दाईले जवाफ दियाे । विहान जानेबेलामा सब्जी किन्न के सय रूपैयाँ दिएकी थिईन हजुरलाई हजुर मख्ख अहिलेकाे जमानामा सय रूपैयाँले के हुन्छ । बहिनी बाेली । सय रूपैयाँ कमाउन कति गाह्रो छ, नकमाउनेकाे धाक नै ठुलाे । दाईले मनमनै भन्याे । के साेचिरहनु भकाे, प्राण प्रियारी भाउजुकाे बिराेध गरे भनेर रिसाउनु भएकाे ? बहिनीले बाेली । हाेइन, किन रिसाउनु । तँ पुलपुलिएर हुर्केकी तलाई मनमा लागेकाे कुरा भनिस् किन रिसाउनु बरू तँ पनि साना कुरामा नरिसा भाउजुसँग ।

दाइले भन्याे । केही समयमा भाउजू अाईपुगिन् । बिहानका जुठा भाडा माझिन् । भात पकाउन थालिन । खाना खाएर अाेछ्यान मिलाउदै भनिन् । दाजु पल्लाे खाटमा सुत्नु , नानी र म याे खाटमा सुता‌ै । उनले भनिन् । भाउजु म हजुरसँग सुत्दिन् । अरूका छाेरीकाे लात बाेकेर म नर्क जानू छैन । म दाजुसँग सुत्छु हजुर एक्लै सुत्नुस । बहिनीले बाेली । हजुर जवान भैसक्नु भयाे । के कुरा गर्नु भाकाे । दाजुसँग पनि कही सुत्छन् । भाउजुले बाेलिन । किन अाफ्ना दाजुसँग सुत्न नहुने । पवित्र मन लिएर सुत्छाै दाइ बहिनी तपाई एक्लै सुत्नुस् । दाईले केही बाेलेन । अन्त्यमा बहिनीसँगै सुत्याे । बहिनी घरी दाइकाे गाला सुमसुम्याउथी घरी काउकुती लगाउथी ।दाइ नगर यस्तो भन्थ्याे । बहिनी चाहिँ भाउजुसँग डर लाग्याे तपाईलाई । भनेर खितिति हास्थी । विचरी भाउजू याे नाटक हेर्न विवश थिई । दुख सुख गरेर दुई पेट खाएर गफ गर्दै लाेग्नेसँग भविष्यका याेजना बनाउदै सुत्ने भाउजुले बहिनी अाउना साथ लाेग्नेकाे अँगालो गुमाई । उ त्याे परिवारकाे लागि पैसा कमाइदिने मेसिन जत्तिकी मात्र बनी । पुसकाे महिना जाडाेले लुगलुग कापिरही । जति रात छिप्पीदै गयाे । उसमा निद्राकाे नाम निशानै अाएर । लाेग्ने र नन्द सुतेकाे बिछ्यौना हल्लीएकाे अावाज अायाे । उसले त्यतातिर हेरी । सिरक नाच्दै थियाे । उनमा सहने शक्ति हरायाे । बाेलुम दाजु बहीनीले मार्लान भन्ने डर नबाेलाै , अाफ्नाे अस्तित्व नै मरेकाे पल । उनी उठिन र अँध्यारोमा नै कपडा लगाइन । त्यहाँ एक सेकेण्ड पनि बस्न मन लागेन विस्ताराे बाटाे लागिन् । माइती पुगेर बा अामालाई कुरा गरिन्।बा ले भने अागाेकाे छेउमा नाैनी पग्लनु स्वभाविक नै हाे ।

तल्लाघरे रामेकी छाेरी लाेग्नेसँग नसुतेर भाईसँग मात्र सुत्ने लाेग्नेलाई दिदी भाइ दुबै खेदाे खन्ने हुँदा ज्वाईले छाडेर हिडीदिए । दिदी भाइ भएर अहिले कता पाे हाे सब्जी बेचेर बस्छन् रे । हाम्रा ज्वाइँ साेझा बहिनीलाई केही भन्न नसक्ने अब कमाउने तँ थिइस अाइहालिस अब के गरेर खान्छन् । पीर नगर छाेरी हामीलाई मात्र घटेकाे हाेइन । छाडा लागेका सन्तानले यस्ता घटना घटाईरहेका छन् । बुवाकाे कुरा सुनेर उनी राेइन् । अाफुले गरेकाे त्यागकाे बदलामा धाेका उत्पन्न भएकाेमा चिन्तित बनिन । बाहिर जाेडले पानी वर्सियाे । बुढाबुढी व्युझिए । बुढीले बुढाकाे अनुहारमा हेरिरहीन् । देख्नै नपाए जस्तो के हेरेकी । उनले सपनाकाे कुरा भनिन् । तब उ हाँस्दै बाेल्याे , तल्लाघरे रामेकी छाेरी माइतीमा त लाेग्नेसँगै सुत्छे । एकचाेटी गाउँमा माइती अाउदा नी लाेग्ने नभई नहुने भनेर कुरा काटेछन् । तब उसले सबैकाे अगाडि जवाफ दिइछे । लाेग्नेसँग सुत्न के काे लाज । सृष्टिको रचना गर्न नै लाेग्ने स्वास्नी हुनुपर्ने । अरूसँग पाे सुत्न नहुने अाफ्नाे लाेग्नेसँग सुत्न जतिपनि हुन्छ । उसकाे कुरामा असल जतिले ठिक भनेछन् ।ठाेगी जतिले हाँसेर पचाएछन्। अब हाम्री कान्छी बहिनी अमेरिका मै बस्ने भई । भान्जा भान्जी ठुला भईसके । टीका नलाकै १० वर्ष भयाे तिहारमा । तर तिम्राे सपनाले समाज त्यता तिर गएकाे संकेत देखाईरहेकाे छ ।

यसमा तपाइको मत